protest bij Sabca - die-in met bordje Stop Arming Turkey
26 mei / 2021

Vandaag voerden een twintigtal vredesactivisten actie bij het wapenbedrijf Sabca. Met hun actie klagen de activisten de export van Belgische wapens naar Turkije en Saudi-Arabië aan. Ze willen dat de regering de gaten in de wapenexportwetgeving dicht. “Oorlog begint bij Sabca, het is hier dat we het kunnen stoppen.”

foto van bij protest aan de haven. We zien een zwarte banner met witte letters "Stop de wapenexport naar Saoedi-Arabië" en een vrouw in een douanehokje waarop "War Crime Inspectors" staat die haar vuist opsteekt
3 mei / 2021

Vanaf september gaat de campagne Ik Stop Wapenhandel weer voluit. We brengen mensen in beweging om wapenhandel te stoppen. Daarvoor organiseren we infomomenten, workshops en acties bij bedrijven en beleidsmakers. 

Om de Ik Stop Wapenhandel campagne te versterken, is Vredesactie op zoek naar een campaigner

Een kaart van Europa tot Saudi-Arabie met een verbodsbord voor wapens
24 mrt / 2021

Vandaag gaat de oorlog in Jemen haar zevende jaar in. De humanitaire situatie is catastrofaal.  Honderdduizenden mensen kwamen om het leven. Toch blijft de Waalse overheid volharden in de boosheid. In maart schorste de Raad van State nog de exportvergunningen van FN Herstal. Vandaag dient Vredesactie samen met haar partners een kortgeding in om deze juridische overwinning te verzilveren.

IkStopWapenhandel.eu?

Waarom IkStopWapenhandel.eu?

Naar dwingende regels om wapenexport te stoppen

Belgische vuurwapens, bommen, granaten en hoogtechnologische onderdelen vinden hun weg naar conflictgebieden en dictatoriale regimes over de hele wereld. Overheden nemen de Europese exportcriteria nauwelijks serieus. Dat moet veranderen. Met de Ik Stop Wapenhandel.eu campagne maken we het verschil.

Sinds 2015 voert Vredesactie campagne over wapenhandel onder de vlag 'I Stop the Arms Trade.eu'.  Met impact: wapenlobby-evenementen werden verstoord, wapenschepen zoals de Bahri Yanbu, lieten de Antwerpse haven links liggen en de wapenhandel werd effectief stopgezet door procedures bij de Raad van State. Op deze successen blijven we verder bouwen. We nemen zowel de Vlaamse als de Waalse export in het vizier. Maar ook op Europees niveau moeten de exportregels juridisch verankerd worden en juridisch afdwingbaar zijn.

Vlaams wapenhandelbeleid: de mazen groter dan het net

De Vlaamse defensie-industrie produceert voornamelijk hoogtechnologische onderdelen voor grotere wapensystemen: beeldschermen, radarsystemen, vizieren, vuurgeleidingssystemen,… Op het eerste zicht lijken die producten soms neutraal of onschuldig. Maar zonder radar of beeldscherm kan een gevechtsvliegtuig geen bommen werpen. Ook al ogen de brochures van de Vlaamse defensiebedrijven clean, hun producten maken net zo goed dodelijke slachtoffers.

De Vlaamse wapenindustrie is innig verweven met die van onze Europese buurlanden. Daar worden Vlaamse onderdelen geïntegreerd in gevechtsvliegtuigen, tanks en oorlogsschepen. Deze Europese landen zijn niet noodzakelijk de eindgebruiker van die wapens, al lijkt dat op papier soms zo. In veel gevallen worden de afgewerkte producten buiten de Europese Unie geëxporteerd.

De Vlaamse regering klopt zichzelf regelmatig op de borst vanwege haar ethisch wapenhandelbeleid. Maar uit berekeningen van het Vlaams Vredesinstituut blijkt dat tot wel 80 procent van het eindgebruik van onze Vlaamse wapens ongekend is. In de meeste gevallen weet de Vlaamse overheid dus niet waar de wapens waarvoor ze vergunningen geeft terecht komen. Ze vertrouwt er blindelings op dat de andere EU-lidstaten de Europese wapenexportregels strikt toepassen en controleren. De mazen van het Vlaams wapenhandelbeleid zijn groter dan het net.

De liberalisering van het Europees wapenhandelbeleid in 2009 heeft het probleem enkel vergroot. Sindsdien kunnen bedrijven via een systeem van algemene vergunningen hun producten gemakkelijker verkopen aan gecertificeerde bedrijven binnen de Europese Unie. Op die manier probeert de EU de wapenindustrie een steun in de rug te geven.

Dat is niet zonder gevolgen. Vlaamse wapens duiken op in conflicten wereldwijd en dragen er bij aan mensenrechtenschendingen en inbreuken op het oorlogsrecht. Blijkbaar is het exportbeleid toch niet zo waterdicht als de Vlaamse regering doet uitschijnen.

Rechtszaken zetten Waalse export naar Saudi-Arabië op de helling

Waar de Vlaamse wapenindustrie voornamelijk onderdelen maakt, is de Waalse industrie gespecialiseerd in bommen, granaten en vuurwapens. Het onderzoeksproject #BelgianArms toonde vorig jaar de schaal aan van de inzet van Belgisch militair materiaal. Waalse wapens zijn geliefde producten bij dictaturen en in tal van gewapende conflicten. Ze worden wereldwijd gebruikt, van Turkije over Mexico tot de Verenigde Arabische Emiraten.

Saudi-Arabië is daarbij niet de enige problematische bestemming van Waalse wapens, maar wel de meest opvallende. Niet alleen is de omvang van de wapenstroom naar het Saudisch regime gigantisch, Waalse wapens worden ook rechtstreeks ingezet in de oorlog in Jemen. De Waalse wapenindustrie is de laatste jaren in grote mate afhankelijk geworden van de export naar Saudi-Arabië. Drie bedrijven spelen daarbij een sleutelrol: FN Herstal (100 procent eigendom van de Waalse overheid), Mecar en John Cockerill (voordien CMI Defence). Zij leverden sinds het begin van de oorlog in Jemen voor meer dan 2 miljard euro aan vuurwapens, zware munitie en geschutskoepels aan het Saudisch regime.

Via de procedures bij de Raad van State zetten Vredesactie en haar partners deze export nu grotendeels stop. Maar gezien het grote economische belang ziet het er naar uit dat de Waalse regering zich niet zonder slag of stoot gewonnen zal geven.

Tijd voor een bindend Europees kader

De Belgische wapenexport kan niet los gezien worden van de Europese context. Dat Vlaamse onderdelen in conflictgebieden belanden na integratie in Europese buurlanden toont het falen van het Europese wapenexportbeleid. Dat de Waalse regering vergunningen kan blijven afleveren voor export naar Saudi-Arabië, ook al worden die vergunningen telkens door de rechtbank vernietigd, toont hoe weinig serieus die exportregels genomen worden.

De EU heeft nochtans een wetgevend kader dat wapenexport aan ethische criteria onderwerpt. Volgens de EU Common Position betreffende wapenexport moeten overheden een exportvergunning weigeren wanneer de export van wapens bijdraagt aan mensenrechtenschendingen, oorlogsmisdrijven of schendingen van het internationaal humanitair recht en wanneer het risico bestaat dat de export gewapende conflicten doen escaleren. In principe moeten alle EU-lidstaten de Common Position strikt naleven. Maar de ongeremde wapenexport van naar Saudi-Arabië toont dat de lidstaten de criteria vaker niet dan wel respecteren.

Om de strikte toepassing van de criteria in de Common Position te verzekeren moeten ze juridisch verankerd en afdwingbaar worden. Dat zou kunnen door de criteria op te nemen in een bindende richtlijn of doordat lidstaten de criteria in eigen nationale wetgeving opnemen. Vervolgens moeten de lidstaten de criteria uiteraard ook naleven en de export controleren. De controle op de naleving van de criteria kunnen we niet alleen aan overheden toevertrouwen. Die zijn immers te veel geneigd om economische en strategische belangen te laten primeren. Daarom moeten NGO’s en vredesorganisaties toegang krijgen tot de rechtbank zodat ze exportvergunningen kunnen laten toetsen door een onafhankelijke rechter. Tenslotte is transparantie noodzakelijk om problematische exportdossiers tijdig op het spoor te komen.

Doe mee

Werk mee

Doe mee!

De wapenhandel is een business die zijn winsten telt in miljoenen dollars en zijn verliezen in mensenlevens… Jij kan daar iets aan doen! Help de wapenexport stoppen.

Rangschik volgens tijdsbesteding

Informeer jezelf

  • Kennis is macht. Lees de artikels op deze website.
  • Word fan van onze facebookpagina en blijf op de hoogte van de feiten over wapenhandel en onze acties ertegen.
  • Schrijf je in voor onze nieuwsbrief. Maandelijks krijg je dan nieuws van Vredesactie in je mailbox.

Laat je stem horen en informeer anderen

Verspreid zelf informatie en leg de duistere wereld van de wapenlobby bloot. Praat erover met vrienden en familie, op café en op facebook. Laat iedereen weten hoe jij hierover denkt.

  • Deel onze posts op Facebook, retweet onze Tweets en vertel over de campagne in je instagramverhalen.
  • Zet je talenknobbel in om onze boodschap nog verder te verspreiden. We zijn steeds op zoek naar vertalers.
  • Mobiliseer mee! Trommel je netwerk op voor onze werking en onze acties.
  • Leg onze acties vast op foto’s en film. Enthousiaste actie-fotografen of filmers zijn onmisbaar om onze boodschap nog verder te verspreiden.

Stop zelf wapenhandel

  • Voer geweldloos actie en verhinder dat wapenhandelaars hun oorlogstuig verkopen of ijveren voor soepele exportregels.
  • Bereid mee onze acties creatief voor. We zoeken steeds helpende handen voor banners en spandoeken.
  • Word onderzoeker! Onderzoek speelt een onmisbare schakel om de wapenexport bloot te leggen en voor de rechter te dagen. Schrijf je hier in!

Steun financieel

Met oorlog valt grof geld te verdienen, wie actie voert voor vrede kan niet op de vrije markt. Door een gift kan jij ook wapenhandel stoppen!

In enkele seconden:

  • kan je fan worden van onze facebookpagina , ons volgen op Twitter en een like geven op Instagram. Zo blijf je op de hoogte van de feiten over wapenhandel en onze acties ertegen.
  • kan je je inschrijven op onze nieuwsbrief. Maandelijks krijg je dan nieuws van Vredesactie in je mailbox.

Heb je een paar minuutjes?

  • Kennis is macht. Lees de artikels op deze website.
  • Word versterker: deel onze posts op Facebook, retweet onze Tweets en vertel over de campagne in je instagramverhalen.
  • Mobiliseer mee! Trommel je netwerk op voor onze werking en onze acties.
  • Steun financieel: met oorlog valt grof geld te verdienen, wie actie voert voor vrede kan niet op de vrije markt. Door financieel te steunen kan jij mee wapenhandel stoppen!

Af en toe eens een paar uurtjes tijd?

  • Zet je talenknobbel in om onze boodschap nog verder te verspreiden. We zijn steeds op zoek naar vertalers.
  • Leg onze acties vast op foto’s en film. Enthousiaste actie-fotografen of filmers zijn onmisbaar om onze boodschap nog verder te verspreiden.
  • Voer geweldloos actie en verhinder dat wapenhandelaars hun oorlogstuig verkopen of ijveren voor soepele exportregels.
  • Bereid mee onze acties creatief voor. We zoeken steeds helpende handen voor banners en spandoeken.
  • Word onderzoeker! Onderzoek speelt een onmisbare schakel om de wapenexport bloot te leggen en voor de rechter te dagen. We organiseren laagdrempelige onderzoeksworkshops, waarvan de eerste volgt in april. Schrijf je hier in!

Goesting om structureel mee te bouwen aan de campagne en acties voor te bereiden? Stuur een mailtje naar ikstopwapenhandel@vredesactie.be en we spreken eens af!

Agenda

Tijdlijn

Nieuws

Ombudsman opent onderzoek naar voormalig directeur Europees Defensieagentschap

In september 2020 maakte de voormalige directeur van het Europees Defensieagentschap de overstap naar wapenfabrikant Airbus als lobbyist. Na onderzoek door de Nederlandse nieuwswebsite Follow the Money en een vraag openbaarheid van bestuur van Vredesactie, opent de Europese Ombudsman nu een onderzoek naar deze wel zeer onfris ruikende zaak.

[Lees verder]
Actie tegen de wapenlobby
Vlaams wapenhandelbeleid - politieke aanbevelingen

Ook vanuit Vlaanderen vertrekken wapens die terecht komen in 'foute' handen of gebruikt worden voor het plegen van mensenrechtenschendingen.

[Lees verder]
Een bombardement van de Saudische coalitie. Deze bommen worden geworpen door vliegtuigen waarin Vlaamse technologie verwerkt zit.
Waalse regering negeert rechtbank: nieuwe wapenexport naar Saudi-Arabië

Vandaag berichten Knack en Le Soir dat de Waalse overheid nieuwe vergunningen voor Saudi-Arabië heeft verleend. Die onthullingen komen er naar aanleiding van een rapport van Vredesactie dat de inzet van Belgische wapens in het noorden van Jemen documenteert. In maart én augustus 2020 schorste de Raad van State nog een groot deel van de Waalse wapenexport naar Saudi-Arabië.

[Lees verder]
Een Jemenitische strijder houdt een Belgische F2000 vast