Groepsaankoop van wapens: voortaan vrijgesteld van BTW
23-12-2015 -

Drie dagen na de aanslagen in Parijs, opende Jorge Domecq in Brussel de jaarlijkse conferentie van het Europees Defensieagentschap (EDA). “Supporting [the arms] industry is vital”, klonk het. De prioriteit van de conferentie was daarmee gesteld: meer publiek geld doorsluizen naar de wapenindustrie.

Met vijfhonderd waren ze: genodigden uit de wapenindustrie en de Europese beleidsorganen, onder wie Federica Mogherini, hoge vertegenwoordiger voor Buitenlands Beleid en Veiligheid, Jens Stoltenberg, NAVO secretaris-generaal, maar ook Antoine Bouvier, CEO van het Europees wapenbedrijf MBDA. Op de agenda? Het versterken van de Europese militaire capaciteit en het ondersteunen van onderzoek en ontwikkeling van wapentechnologie met gemeenschapsgeld.

De innige verstrengeling van Europese beleidsmakers en de wapenindustrie heeft verstrekkende gevolgen. Zo werd in aanloop van de conferentie bekend gemaakt dat gezamenlijke militaire aankopen door lidstaten voortaan belastingvrij zijn en werd al een eerste onderzoeksprogramma voor militaire technologie op poten gezet.

Meer, beter en samen spenderen aan bewapening”

Het EDA werd in 2004 opgericht om “meer, beter en meer samen te spenderen” aan bewapening. De opdracht van het EDA is dan ook duidelijk gemodelleerd naar de noden van de wapenindustrie. Zo zei Federica Mogherini tijdens haar speech op de jaarlijkse conferentie: “There is no security without defence, there is no defence without capabilities and no capabilities without industry”. Vrij vertaald: veiligheid is een kwestie van het hebben van een grote Europese wapenindustrie. En die wapenindustrie kan enkel in stand gehouden worden met voldoende gemeenschapsgeld.

Uw geld voor wapentechnologie

Totnogtoe kon de ontwikkeling van militaire technologie niet rechtstreeks gefinancierd worden met Europese onderzoekssubsidies. Althans op papier. Via een omweg weten wapenbedrijven gretig gebruik te maken van het Europese ‘Horizon2020- onderzoeksprogramma’. Dit gebeurt voornamelijk door het onderzoek te verpakken als onderzoek naar ‘dual-use’-technologie. Technologieën die zowel gebruikt kunnen worden voor civiele als voor militaire toepassingen.

Voor de Europese Commissie en het EDA is dit echter niet genoeg. Hoewel het Horizon-onderzoeksprogramma pas eindigt in 2020, wordt nu al de weg voorbereid om wapentechnologie rechtstreeks te subsidiëren. Twee dagen na de EDA conferentie in Brussel kondigden de Europese Commissie en het EDA aan een pilootproject van enkele miljoenen euro’s op te starten. EDA directeur Domecq zegt hierover “the Pilot Project is an important step towards Europe’s future defence capabilities and a strong and competitive Industrial base”.

Dit is een primeur. Voor het eerst gaat Europees geld rechtstreeks naar wapentechnologie. Het zal hier ook niet bij blijven. Het doel van dit pilootproject is om de deuren wagenwijd open te zetten voor een grootschalig onderzoeksprogramma van honderden miljoenen euro’s voor de wapenindustrie.

Fiscaal stimuleringsbeleid voor de wapenindustrie

Het EDA stimuleert het gemeenschappelijk aankopen van militair materieel door de EU-lidstaten. Een Europese wapenindustrie is immers enkel levensvatbaar indien er een Europese markt voor bestaat. Het EDA doet er dan ook alles aan om lidstaten meer geld te laten spenderen aan wapens.

Zo maakte het EDA een week voor de jaarlijkse conferentie bekend dat groepsaankopen van militair materiaal voortaan vrijgesteld zijn van BTW. Met andere woorden, terwijl de Europese bevolking kreunt onder het besparingsbeleid van haar overheden en stijgende belastingen, wordt voor de wapenindustrie een fiscaal stimuleringsbeleid gevoerd.

EU exporteert onveiligheid

Het EDA werkt aan het versterken van de competitieve positie van een Europese wapenindustrie op wereldvlak. Daarvoor is meer wapenexport nodig. Mauro Moretti, CEO van wapenproducent Finmeccanica en “drie dagen na de bloedige aanslagen in Parijs, rolde Brussel de rode loper uit voor de CEO’s van de wapenindustrie.” voorzitter van ‘Aerospace and Defence’, de koepel van de Europese defensie-industrie, windt er geen doekjes om. In het tijdschrift van het EDA zegt hij: “waiting for the birth of a real European defence market and of a European foreign defence policy, it will be difficult for Europe to act as a player in the defence market at an international level.” Met andere woorden, de Europese defensie-industrie heeft een Europees wapenaankoopbeleid nodig om internationaal competitief te zijn zodat ze haar export kan opdrijven.

De consequenties blijven niet uit. Onlangs maakte Amnesty International nog bekend dat tal van Europese wapens, waaronder Belgische, bij terreurorganisatie IS zijn beland. De vraag of die wapenexport daadwerkelijk leidt tot een veiliger wereld wordt niet gesteld. Syrië, Libië, Oekraïne,... de buitengrenzen van de Europese Unie worden met de dag minder stabiel. Ondertussen ontvluchten honderdduizenden mensen in gammele bootjes de conflictgebieden op zoek naar veiliger oorden.

Het Europees veiligheidsbeleid schiet duidelijk tekort. Toch is het enige antwoord dat de EU biedt meer van hetzelfde. Fiscale stimuli voor de wapenindustrie en meer wapenexport.

Het Vlaams wapenhandelbeleid: de mazen groter dan het net?
04-12-2015 -

Het Midden-Oosten wordt momenteel verteerd door uiterst bloedige conflicten. Syrië, Jemen, Libië... de lijst van brandhaarden is amper bij te houden. Europese wapens spelen een grote rol in het bevoorraden van de strijdende partijen. Ook Vlaamse wapens houden gewelddadige conflicten in stand.

Het Midden-Oosten wordt momenteel verteerd door uiterst bloedige conflicten. Syrië, Jemen, Libië... de lijst van brandhaarden is amper bij te houden. Europese wapens spelen een grote rol in het bevoorraden van de strijdende partijen. Ook Vlaamse wapens houden gewelddadige conflicten in stand. Ondertussen doet de Vlaamse overheid alsof haar neus bloedt en bouwt ze stelselmatig het controlebeleid van wapenexport af.

Europese paraplu

De achilleshiel van het Vlaams wapenexportbeleid is het eindgebruik. Tussen 60 en 78 procent van het uiteindelijk gebruik van de Vlaamse wapens is immers ongekend. Vlaamse componenten zoals sensoren, vuurgeleidingssystemen en beeldschermen worden geïntegreerd in de wapensystemen van omliggende Europese landen en daarna geëxporteerd naar conflicteuze regio's.

De Saoedische Eurofighter Typhoons die momenteel Jemen bombarderen, bevatten bijvoorbeeld Vlaamse radartechnologie. Deze onderdelen werden in eerste instantie geëxporteerd naar Duitsland waar ze geïntegreerd werden in het Eurofighter gevechtsvliegtuig.

Vlaams minister-president Geert Bourgeois verbergt zich achter Europese regelgeving. Zo stelt hij dat de Vlaamse onderdelen geïntegreerd in de Eurofighter Typhoons zo klein zijn dat Vlaanderen deze onderdelen niet meer mág controleren - “dit is een toepassing van een Europese richtlijn die ons zelfs verbiedt om in zulke gevallen tot een weigering over te gaan”, antwoordde Bourgeois recent op een parlementaire vraag van Wouter Van Besien die het probleem aankaartte.1

De minister-president heeft gelijk, maar laat een aantal cruciale elementen achterwege. Sinds 2009 heeft een Europese richtlijn de intra-Europees wapenhandel geliberaliseerd. Wapenbedrijven kunnen daardoor vrij hun producten verhandelen van de ene naar de andere lidstaat. De richtlijn wordt door elke lidstaat afzonderlijk geïmplementeerd. Vlaanderen heeft ervoor gekozen om zeer ver mee te gaan met die Europese regelgeving en haar wapenhandelbeleid te versoepelen.

De minister-president verbergt zich dus onder een Europese paraplu, zonder erbij te vermelden dat het wel degelijk een politieke keuze was om de Vlaamse controle-mogelijkheden uit handen te geven.

Helft wapenhandel van de radar

De aanpassing van het Vlaams wapenhandeldecreet heeft er bovendien voor gezorgd dat een groot deel van de Vlaamse wapenexport niet meer gecontroleerd wordt. Het gaat over producten die een militair eindgebruik hebben, maar niet vallen onder de gemeenschappelijke EU-lijst van controleplichtige militaire goederen. Deze producten vielen voordien onder de zogenaamde catch-all clausule. Maar liefst de helft van de voordien gecontroleerde wapenhandel is hierdoor weggevallen.

Verenigde Arabische Emiraten: grootste afnemer van Vlaamse wapens

Bourgeois stelt verder nog in de commissie voor buitenlands beleid:

Vlaanderen levert geen wapens aan partijen in een gewapend conflict, dat is duidelijk het standpunt.”2

Nochtans levert Vlaanderen al jaren wapens aan regimes die betrokken zijn bij het plegen van mensenrechtenschendingen en gewapende conflicten. Zo wisten de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) zich de afgelopen jaren steeds gegarandeerd van Vlaamse wapens, ondanks het feit dat de VAE momenteel grondtroepen inzetten in Jemen en het VN wapenembargo tegen Libië flagrant met de voeten treden.

In 2014 alleen al werd voor meer dan 6 miljoen euro export vergund naar de VAE, goed voor maar liefst 15 procent van de Vlaamse wapenexport. Daarmee waren de VAE de grootste afnemer van Vlaamse wapens.

Niet onomkeerbaar

Wapenexport leidt niet tot een veiliger Europa in een veiligere wereld. Integendeel. De conflicten in het Midden-Oosten worden mede in stand gehouden door de Europese wapenexport. De chaos die daar heerst, heeft ook gevolgen bij ons. Vlaanderen heeft er de mond van vol de grondoorzaken van conflict te willen aanpakken. Indien het de regering menens is, laat het dan al eens de wapenhandel aanpakken.

De gaten die in het Vlaams controlebeleid zijn geslagen zijn niet onomkeerbaar. Een evaluatie van het wapenhandeldecreet ligt momenteel op tafel. Dit is dan ook de uitgelezen kans voor Vlaanderen om werk te maken van een meer gedegen exportbeleid.

Vredesactie doet alvast drie suggesties. Ten eerste is een sluitend exportbeleid zonder kennis van het eindgebruik niet mogelijk. Nochtans valt het eindgebruik met de nodige politieke wil wel degelijk te achterhalen.

Ten tweede is de helft van de Vlaamse export van de radar verdwenen. Hiermee is de slinger te ver doorgeslagen. De catch-all clasule moet terug breder geïnterpreteerd worden. Dit is binnen de huidige wetgeving perfect mogelijk.

Ten derde is er momenteel geen enkel land in het Midden-Oosten dat geen betrokken partij is bij een conflict. Hoe dan ook zullen de wapens die Vlaanderen naar daar uitvoert vroeg of laat gebruikt worden. Een wapenembargo op heel de regio is dan ook broodnodig.

1Zie het verslag op https://www.vlaamsparlement.be/commissies/commissievergaderingen/1010082/verslag/1011878

2Zie ook https://www.vlaamsparlement.be/commissies/commissievergaderingen/1010082/verslag/1011878

Dit artikel verscheen eerst als opiniestuk op mo.be

7 december in Antwerpen: film + nabespreking over wapenhandel
24-11-2015 -

Op maandag 7 december vertonen we in Antwerpen de film The Lab. Na de film is er een nabespreking over het thema wapenhandel.

Op maandag 7 december vertoont de Antwerpse Vredesactiegroep de film The Lab. Na de film is er een nabespreking over het thema wapenhandel.

In Filmhuis Klappei, Klappeistraat 2 in Antwerpen
Deuren: 19u – start programma: 19u30
Inkom: vrije bijdrage

FILM THE LAB:

Bezette Palestijnse gebieden vormen een ideaal laboratorium voor het testen van wapens en oorlogstechnieken. Deze film volgt drie ex-militairen en vertegenwoordigers van de wapenindustrie die producten van ‘the lab’ verkopen – wapens en technologiën ontwikkeld voor gevechten in dichtbevolkte stedelijke delen van de Westbank. De film bekijkt hoe Israël is gegroeid tot een van de grootste wapen-exporteurs en wie hier belang bij heeft.

De documentaire is Hebreeuws gesproken. Er zijn Engelse ondertitels. Bekijk hier de trailer: https://player.vimeo.com/video/106681310

NABESPREKING:

Na de documentaire volgt een nabespreking over het thema 'Europese wapenexport'.
Weinig mensen weten dat de Europese lidstaten samen een van de grootste wapenexporteurs ter wereld vormen. Europese wapens duiken op in conflicten wereldwijd. Terwijl Europa pleit voor vrede en beschaving, gaan in het Midden-Oosten Europese wapens van hand tot hand. Dat is niet verwonderlijk. Onze wetgeving voor wapenexport is zo lek als een zeef. Ik stop wapenhandel.eu brengt wapenhandel in kaart, haalt de wapenhandelaars uit de anonimiteit en grijpt in daar waar we wapenhandel kunnen stoppen.
www.ikstopwapenhandel.eu
www.facebook.com/Istopthearmstrade.eu

* Dit is de derde avond in de reeks Maandelijks op Maandag, een reeks van negen maatschappelijk bewogen filmavonden, elke eerste maandag van de maand in Klappei. Elke avond wordt door een in Antwerpen actieve vereniging / organisatie / beweging … geprogrammeerd met een film of documentaire, gevolgd door een inhoudelijk gedeelte. Alle negen de deelnemers aan de reeks maken bij hun achterban promotie voor alle negen de avonden. Zo leren de sociale actoren in onze stad mekaar beter kennen. De reeks loopt in het seizoen 2015-2016 voor de derde keer.

Vredesactivisten verstoren Europese defensieconferentie
16-11-2015 -

Een dertigtal actievoerders verstoorde vanmiddag de jaarlijkse conferentie van het Europees Defensie Agentschap (EDA) in Brussel. Rond half twee goten activisten rode verf uit voor de ingang tot de conferentie, waar Europese beleidsmakers en CEO's van de wapenindustrie samen zitten om te praten over de toekomst van het Europees veiligheidsbeleid.

16 november - Een dertigtal actievoerders verstoorde vanmiddag de jaarlijkse conferentie van het Europees Defensie Agentschap (EDA) in Brussel. Rond half twee goten activisten rode verf uit voor de ingang tot de conferentie, waar Europese beleidsmakers en CEO's van de wapenindustrie samen zitten om te praten over de toekomst van het Europees veiligheidsbeleid.

Terwijl het Midden-Oosten in vuur en vlam staat, exporteren de Europese lidstaten meer wapens dan ooit naar deze regio,” zegt één van de activisten. “Dat Europese politici achter gesloten deuren vergaderen met de CEO's van de wapenindustrie is voor ons dan ook onaanvaardbaar.”

Aanwezigen op de conferentie zijn onder andere Federica Mogherini, hoge vertegenwoordiger voor Buitenlands Beleid en Veiligheid, Jens Stoltenberg, NAVO secretaris-generaal, maar ook Antoine Bouvier, CEO van het Europees wapenbedrijf MBDA.

Een Europees defensiebeleid op maat van de wapenindustrie

Het EDA is een Europees agentschap dat onder andere als doel heeft om de Europese defensie-industrie te versterken. Onderzoek en ontwikkeling van wapentechnologie met publiek geld en het versterken van de Europese militaire capaciteiten staan vandaag alvast hoog op de agenda.

Het versterken van de wapenindustrie leidt niet tot een veiliger Europa in een veiligere wereld. Integendeel. Europese wapens duiken op in conflicten wereldwijd en zijn net een catalysator voor geweld en conflict,” aldus Bram Vranken, woordvoerder van Vredesactie.

Wapenexport nooit eerder zo hoog

De wapenexport vanuit de Europese Unie steeg het afgelopen decennium gevoelig. In 2012 werd voor bijna 40 miljard euro aan wapens uitgevoerd. Een verdubbeling op tien jaar tijd.

Het wapenexportbeleid binnen de Europese Unie werd de laatste jaren danig versoepeld. Zo heeft een Europese richtlijn van 2009 het voor wapenbedrijven gemakkelijker gemaakt om militair materiaal van de ene lidstaat naar de andere te exporteren.

Terwijl de wapenhandel binnen de Europese Unie is geliberaliseerd, werd hier geen gelijkwaardig controlebeleid tegenover gesteld. Wapens kunnen zonder enige belemmering de EU verlaten via de lidstaat met de meest lakse regelgeving,” vervolgt Vranken. “Het is dan ook niet verwonderlijk dat dictatoriale regimes zonder veel problemen hun orderboekje met Europese wapens vullen.”

Van de eenenvijftig regimes die door de Economist Intelligence Unit's Democracy Index 2012 als ‘autoritair’ bestempeld worden, konden er drieënveertig wapens kopen in de Europese Unie.

De tweede grootste invoerder van Europese wapens is Saudi Arabië. In 2013 werd voor een waarde van bijna 4 miljard euro aan wapenexport naar dit land vergund. Nochtans pleegt Saudi Arabië op grote schaal oorlogsmisdaden in Jemen.

Politici hebben er de mond van vol de grondoorzaken van conflict te willen aanpakken,” stelt Vranken nog. “Als het politici menens is, laat hen dan eerst de Europese wapenexport stoppen.”

Niet onbesproken

Eén van de aanwezigen op de jaarlijkse conferentie is Giovanni Soccodato, vice-president van het wapenbedrijf Finmeccanica. In 2012 kwam Finmeccanica nog onder vuur te liggen vanwege de export van militaire communicatieapparatuur aan het regime van president Assad. Uitgelekte emails toonden aan dat ook na de afkondiging van een Europees wapenembargo het bedrijf haar export niet staakte.

Terwijl wapenbedrijven zonder enige scrupules hun wapens exporteren naar conflictgebieden, wordt hier de rode loper uitgerold voor de CEO's van wapenindustrie. Daar steken wij een stokje voor." stelt één van de activisten.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Foto's van de actie : http://www.flickr.com/photos/vredesactie/

Film van de actie : www.youtube.com/vredesactie

Facebookpagina : https://www.facebook.com/Istopthearmstrade.eu

Twitter : www.twitter.com/vredesactie

Update: DSEI: Wapenhandel op de beklaagdenbank?
15-11-2015 -

“Het Brits gerecht heeft afgelopen woensdag onze expertgetuigen aanvaard en groen licht gegeven om verder te gaan met onze juridische argumentatie. Zo staan niet meer wij, maar de wapenhandelaars op de beklaagdenbank.”

In september 2015 verstoorden honderden activisten een week lang de opbouw van de DSEI wapenbeurs in Londen, één van de grootste wapenbeurzen ter wereld. Een tiental activisten, waaronder ook Belgen, werden gearresteerd en zij moeten zich nu verdedigen voor de rechtbank.

“Wij pleiten onschuldig.” zegt Bram Vranken, één van de beklaagde activisten. “Het Brits rechtsysteem laat toe dat een wet overtreden wordt om een grotere misdaad tegen te gaan. Dat was precies wat wij met onze actie probeerden te doen. Europese wapens maken immers wereldwijd vele slachtoffers.”

Honderden mensen blokkeerden een week lang op vreedzame wijze de toegangswegen van het ExCel center om te verhinderen dat de beurs opgebouwd kon worden. Ook tijdens de beurs zelf vonden er acties plaats. Twaalf mensen werden gearresteerd en moeten in april 2016 voor de rechter verschijnen. Onder hen ook twee Belgen.

Op 11 november vond een eerste hoorzitting plaats, waarbij de vervolgde activisten hun expertgetuigen moesten voordragen. Het Brits gerecht liet weten mee te gaan in de juridische argumentatie van de activisten en ook de expertgetuigen werden goedgekeurd.

Andrew Feinstein, journalist en schrijver van het boek 'Handelaren des doods' en Olly Sprague, wapenexpert bij Amnesty International hebben reeds laten weten te willen getuigen in het voordeel van de activisten. Sprague monitort al jaren de DSEI wapenbeurs en heeft sinds 2005 elke editie opnieuw illegale wapens ontdekt die er tentoongesteld werden, gaande van marteltuig tot clustermunitie. Dit jaar werd hem de toegang geweigerd.

“Het Brits gerecht heeft afgelopen woensdag onze expertgetuigen aanvaard en groen licht gegeven om verder te gaan met onze juridische argumentatie. Zo staan niet meer wij, maar de wapenhandelaars op de beklaagdenbank.”, aldus Vranken.

---------------------------------------------
Wil je de beklaagden financieel steunen? Dat kan via deze crowdfunding pagina.

Lees ook dit artikel voor meer info over de DSEI wapenbeurs, de acties en de rechtzaak.

 

Belgische vredesactivisten vervolgd voor actie tegen wapenbeurs in Verenigd Koninkrijk
12-10-2015 -

Begin september werden Belgische vredesactivisten gearresteerd in Londen. Hun misdaad? Verhinderen dat de grootste wapenbeurs ter wereld kon doorgaan.

Begin september werden Belgische vredesactivisten gearresteerd in Londen. Hun misdaad? Verhinderen dat de grootste wapenbeurs ter wereld kon doorgaan. Het Engelse gerecht onderneemt inmiddels gerechtelijke stappen voor 'obstructie van het verkeer'. “De echte criminelen kunnen hun gang gaan, terwijl vreedzaam protest in de kiem wordt gesmoord,” zo stelt Bram Vranken, één van de beklaagden.

De Defence & Security Equipment International (DSEI) wapenbeurs vond plaats in Londen van 15-18 september. Deze beurs is wereldwijd de grootste van haar soort met in totaal 30.000 bezoekers. Wapenbedrijven van over heel de wereld brengen hier hun goederen aan de man. Er werd een breed gamma aan wapenproducten verkocht, gaande van geweren en tanks tot gevechtsvliegtuigen en zelfs oorlogsschepen. De beurs trok zo’n 30.000 bezoekers onder wie ook vertegenwoordigers van regimes die de mensenrechten niet respecteren en landen die in staat van oorlog zijn.

Marteltuig en clustermunitie

Maar liefst 1500 wapenbedrijven stelden dit jaar hun waren tentoon op DSEI. Dit gaat van mastodonten zoals BAE Systems, Thales, Finmeccanica en Airbus tot zeer gespecialiseerde bedrijven die bijvoorbeeld traangasgranaten maken.

Op elke editie van de beurs sinds 2005 werden er illegale wapens zoals clustermunitie en marteltuig tentoongesteld. Of er ook dit jaar illegale wapens aanwezig waren is niet geweten: aan de wapenexpert van Amnesty International die dit wilde onderzoeken werd de toegang geweigerd. We weten wel dat er op DSEI twee bedrijven aanwezig waren die marteltuig produceren en één producent van clustermunitie.

Ook Belgische bedrijven waren aanwezig. FN Herstal, de Belgische defensiekoepel BSDI, Esterline Belgium en Xenics waren allen present. FN Herstal is befaamd vanwege haar geweren. Zo is maar liefst de helft van de Europese export van kleine wapens naar de Arabische wereld afkomstig uit België. Ook de producten van Esterline zijn niet onomstreden. Esterline Belgium is namelijk de vroegere defensiepoot van Barco en maakt voornamelijk militaire beeldschermen.

Wapenexport is olie op het vuur

Oorlog begint op evenementen zoals de DSEI wapenbeurs, waar niet enkel wapenhandelaars, maar ook politici een graag geziene gast zijn.

Er is weinig bekend over de 30 000 klanten die op DSEI wapens komen kopen. Wat wel vast staat is dat er veel officiële delegaties en militaire klanten zijn. We weten ook dat de Britse regering 61 landen officieel uitnodigde om een delegatie te sturen. Hieronder bevinden zich ook autoritaire regimes, landen die de mensenrechten niet respecteren en landen in oorlog. Zo stonden er maar liefst 14 landen op de gastenlijst die volgens de Economist Democracy Index als autoritair beschouwd kunnen worden. Het gaat dan over landen zoals Saudi Arabië, Egypte, Kazachstan, Bahrein, etc. Daarnaast staan er vier landen op de gastenlijst waarvan we weten dat ze geen respect hebben voor de mensenrechten en zes landen die momenteel in oorlog zijn waaronder Irak, Pakistan en Oekraïne.

Het verhandelen van wapens op beurzen zoals deze heeft wereldwijde gevolgen. Al die wapens hebben geen houdbaarheidsdatum en blijven lang in omloop. Europese wapens en munitie gooien olie op het vuur en voeden de conflicten die aan onze buitengrenzen woeden.

Stop the arms fair

Een coalitie van vredesbewegingen en activisten ging onder de noemer ‘Stop The Arms Fair’ de strijd aan tegen de DSEI wapenbeurs. Honderden mensen blokkeerden een week lang op vreedzame wijze de toegangswegen van het ExCel center om te verhinderen dat de beurs opgebouwd kon worden. Ook tijdens de beurs zelf vonden er acties plaats. Twaalf mensen werden gearresteerd en moeten in april 2016 voor de rechter verschijnen. Onder hen ook twee Belgen.

De aanklacht die hen ten laste wordt gelegd is obstructie van verkeer en kan een maximum boete van 1500 pond tot gevolg hebben.“Wij pleiten onschuldig.” zegt Bram Vranken, één van de beklaagde activisten. “Het Brits rechtsysteem laat toe dat een wet overtreden wordt om een grotere misdaad tegen te gaan. Dat was precies wat wij met onze actie probeerden te doen. Europese wapens maken immers wereldwijd vele slachtoffers.”

Op 11 november vond een eerste hoorzitting plaats, waarbij de vervolgde activisten hun expertgetuigen moesten voordragen. Het Brits gerecht liet weten mee te gaan in de juridische argumentatie van de activisten en ook de expertgetuigen werden goedgekeurd.

Andrew Feinstein, journalist en schrijver van het boek 'Handelaren des doods' en Olly Sprague, wapenexpert bij Amnesty International hebben reeds laten weten te willen getuigen in het voordeel van de activisten. Sprague monitort al jaren de DSEI wapenbeurs en heeft sinds 2005 elke editie opnieuw illegale wapens ontdekt die er tentoongesteld werden, gaande van marteltuig tot clustermunitie. Dit jaar werd hem de toegang geweigerd.

“Het Brits gerecht heeft afgelopen woensdag onze expertgetuigen aanvaard en groen licht gegeven om verder te gaan met onze juridische argumentatie. Zo staan niet meer wij, maar de wapenhandelaars op de beklaagdenbank.”, aldus Vranken.

Bram, één van de vervolgde actievoerders aan het woord:
We hebben de opbouw van de beurs geweldloos proberen te verhinderen. De twee wegen die leiden naar het ExCel center, waar de beurs zou doorgaan, hebben we met enkele honderden mensen voor meer dan vier uur geblokkeerd, zodat vrachtwagens onmogelijk hun oorlogsmateriaal konden afleveren. Dit heeft ook daadwerkelijk effect gehad. De opbouw van de beurs heeft urenlang stil gelegen, totdat de politie besliste om ons te arresteren. Ik heb dan enkele uren doorgebracht in de cel, waarna ik te horen kreeg ik verder vervolgd zou worden.

We worden vervolgd voor “de obstructie van het verkeer”. Het enige verkeer op die dag was echter bestemd voor de DSEI wapenbeurs. Alsof het nog niet erg genoeg is dat deze wapenbeurs überhaupt kan plaatsvinden, worden diegene die zich ertegen verzetten voor de rechter gesleept. Terwijl vreedzaam protest gecriminaliseerd wordt, worden oorlogsmisdadigers buiten schot gelaten. Ik zal onschuldig pleiten. Niet omdat ik de feiten die mij ten laste worden gelegd ontken, wel omdat ik geloof dat ze noodzakelijk waren om een grotere misdaad tegen te gaan.

De wapens waarmee wereldwijd conflicten worden uitgevochten, worden geëxporteerd vanuit Europa. De DSEI beurs is één van de belangrijke schakels van conflict en geweld. Het is dan ook hier dat we dit kunnen stoppen.

Europese wapenhandel verwoest duizenden levens, tegelijkertijd wordt de Europese regelgeving stelselmatig afgezwakt ten voordele van commerciële belangen. Europa heeft de mond vol van het aanpakken van de grondoorzaken van vluchtelingenstromen. Als Europa oprecht is, laat het dan in de eerste plaats de wapenhandel stoppen.

--
Wil je de beklaagden financieel steunen? Dat kan via deze crowdfunding pagina.
Wil je op de hoogte blijven van het verdere verloop van deze rechtzaak?
Volg ons op facebook, of teken in op het e-zine van Vredesactie

Nieuwe Lobbytour op komst in oktober
09-10-2015 -

Een nieuwe kritische stadswandeling langs instellingen en organisaties die ijveren voor een sterke defensie-industrie en voor zwakke wapenexportregels.

Volgende Lobbytour : Zondag 25 oktober, van 14u tot 16u.

Op de vernieuwde Lobbytour kom je meer te weten over de grote Europese wapenbedrijven, de verstrengeling van de defensiebedrijven en de officiële europese instellingen. We vertellen je meer over de ongebreidelde macht van lobbybedrijven. We tonen aan hoe gemakkelijk het is om bommenwerpers naar Saoudi-Arabië te exporteren.

Alle grote wapenbedrijven hebben kantoren in Brussel, waar ze hun belangen verdedigen via een web van lobbyisten, denktanks, clubs en informele netwerken. Hun koepelorganisaties worden regelmatig geraadpleegd door EU-ambtenaren.

De wapenindustrie is altijd al actief geweest in Brussel, omwille van de aanwezigheid van de NAVO. Maar de ontwikkeling van een Europa tot een belangrijke speler in buitenlands-, defensie- en veiligheidsbeleid heeft de europese wijk van deze stad nog aantrekkelijker gemaakt.

Samen met Corporate Europe Observatory (CEO), werkte Vredesactie de vorige jaren de Lobbytour uit. Deze zomer is de Lobbytour geactualiseerd, waarbij de focus meer op de wapenbedrijven en op de europese wapenexport komt te liggen. De tour is een belangrijk onderdeel van de IkStopWapenhandel.eu campagne.

De wandeling voert je door de Europese wijk in Brussel waar we naar de kantoren en de gebouwen van de belangenbehartigers van de wapenindustrie gaan en meer te weten komen over de mechanismen waarmee zij het EU-beleid beïnvloeden.

Deelname is gratis, inschrijven verplicht door een mailtje te sturen naar lobby@vredesactie.be

Afspraak zondag 25.10.2014 om 14u in het cirkelvormig parkje op het rondpunt Schuman (vanaf Centraal station metrohalte Schuman met lijn 1 of lijn 5, ong. 10 min)

Einde om 16u, op een paar minuten wandelen van de metrohalte "Troon"

We organiseren de Lobbytour ook op vraag voor groepen vanaf 15 personen. Neem contact op voor meer info.

Contact: lobby@vredesactie.be

Oorlog begint hier: Vlaamse regering knijpt oogje dicht
30-09-2015 -

Is het conflict in Jemen ver van ons bed? Helemaal niet: volgens het Vlaams Vredesinstituut gebruikt de Saudische luchtmacht ook Vlaamse wapensystemen.

"Vlaanderen voert militaire voertuigen uit naar Syrië" zo kopte De Morgen vorige week. Dit is potentieel een grove schending van het Europees wapenebmargo op Syrië. Nochtans is dit maar het topje van de ijsberg. Op dit eigenste moment ontaardt de Saudische interventie in Jemen in een collectieve bestraffing van de burgerbevolking. Ook daar worden Vlaamse wapensystemen bij ingezet. De Vlaamse regering laat commerciële belangen primeren en kijkt de andere kant op.

Jemen is verwikkeld in een complex en bloedig conflict. Begin dit jaar kwamen Houthi's, een sjiitische bevolkingsgroep in het noorden van Jemen, in opstand tegen president Hadi, die op dat moment hoogst onpopulair was. Hun snelle opmars maakte Saudi-Arabië en andere Golfstaten nerveus: ze zagen er de hand in van Iran, dat op die manier zijn invloed op het Arabische schiereiland wil vergroten. De Saudi's brachten in maart een coalitie op de been om, gesteund door het westen, tegen de Houthi's ten strijde te trekken. Nu blijkt dat luchtbombardementen niet volstaan om de Houthi's terug te dringen, zijn sinds kort ook 10.000 grontroepen van de Saudisch geleide coalitie in Jemen aanwezig.

De oorlog in Jemen wordt al te vaak gereduceerd tot een oorlog tussen soennieten en sjiiten of een 'proxy war' tussen Saudi-Arabië en Iran. De realiteit is, zoals meestal, een stuk weerbarstiger. Socio-economische, religieuze, politieke en geopolitieke oorzaken zijn diep verweven. Hoewel religie ongetwijfeld een rol speelt, is dit ook een conflict tussen Noord en Zuid-Jemen. Tussen tribale identiteit en een corrupte centrale staat. En bovenal een strijd voor controle over de staat en politieke macht.

De enige uitweg loopt dan ook via hervatting van de politieke dialoog waarbij alle partijen vertegenwoordigd zijn. De militaire interventie brengt zo'n onderhandelde politieke oplossing geenszins dichterbij. De Saudische geleide coalitie is geen neutrale interventiemacht, maar verdedigt haar eigen regionale belangen.

Intussen zit de bevolking gevangen tussen een moordend embargo, Saudische luchtbombardementen en de genadeloosheid van de betrokken gewapende groeperingen. IS en Al Qaeda profiteren van de chaos om hun aanwezigheid in Jemen te versterken.

Humanitaire catastrofe

Sinds de start van het conflict zijn er meer dan 5.000 doden en gewonden gevallen, waarvan 60 procent door luchtbombardementen. Zowel Amnesty International als Human Rights Watch stellen dat de Saudische coalitie zich naar alle waarschijnlijkheid schuldig heeft gemaakt aan oorlogsmisdaden en mensenrechtenschendingen. Dichtbevolkte gebieden worden gebombardeerd zonder onderscheid tussen burgers en strijdende partijen. Daarbij wordt ook clustermunitie ingezet. De Houthi's zijn evenmin vrij te pleiten en zetten op grote schaal verboden wapens in zoals landmijnen.

Dit heeft geleid tot een humanitaire catastrofe. Maar liefst 21 van de 26,7 miljoen Jemeni's heeft nood aan humanitaire hulp, de helft van de bevolking lijdt honger en drie kwart heeft geen toegang tot drinkbaar water. Het embargo dat door Saoedi-Arabië wordt afgedwongen komt neer op een collectieve bestraffing: het houdt alles tegen, van voedsel tot medicijnen.

Oorlogsmisdaden met Europese wapens

Is het conflict in Jemen ver van ons bed? Helemaal niet: volgens het Vlaams Vredesinstituut gebruikt de Saudische luchtmacht ook Vlaamse wapensystemen. De Eurofighter Typhoon gevechtsvliegtuigen waarmee de Saudi's steden bombarderen zijn uitgerust met radarcommunicatieapparatuur geproduceerd in Oostkamp door Airbus Defence and Space Belgium. Deze radarapparatuur werd vervolgens geëxporteerd naar Duitsland voor verdere assamblage. Op de exportvergunning van deze radars werd enkel de Duitse industrie vermeld zonder enige vermelding van de eindgebruiker, Saudi-Arabië.
Europese wapenbedrijvenkunnen kunnen alleen overleven door export.

Europa legt uitvoer naar conflictgebieden geen strobreed in de weg. Ook het Midden-Oosten is een geliefde exportbestemming. Alleen al in 2013 werd voor 4 miljard euro aan vergunde export naar Saudi-Arabië goedgekeurd. Eurofighter Typhoons werden gretig geëxporteerd naar Saudi-Arabië en worden nu ingezet voor het plegen van oorlogsmisdaden.

Vlaanderen blijft niet achter. Regimes vanuit de hele Arabische wereld zijn graag geziene klanten. Tussen 2007 en 2012 vergunde de Vlaamse overheid voor 40 miljoen euro aan wapens naar de uiterst volatiele regio. Egypte, Saudi-Arabië en Irak zijn maar enkele van de landen die voorkomen in het Vlaamse orderboekje. De grootste klant is echter de Verenigde Arabische Emiraten met een vergunde export van meer dan 26 miljoen euro op vijf jaar tijd. Nochtans zijn de Emiraten een trouwe bondgenoot van Saudi-Arabië en zijn ze momenteel dan ook nauw betrokken bij het bombarderen van Jemen.

Vlaanderen knijpt oogje dicht

Dit is echter maar een fractie van de werkelijke export naar de Arabische wereld. De Vlaamse overheid weet amper waar Vlaamse wapensystemen terechtkomen: tussen de 60 en 78 procent van het eindgebruik van Vlaamse wapens is ongekend. Dat is geen nalatigheid, maar een bewuste politieke keuze. Het eindgebruik is immers wel degelijk te achterhalen.

Alleen de politieke wil ontbreekt: de Vlaamse regering knijpt bewust een oogje dicht om de belangen van de eigen industrie te beschermen. Tegelijk is de interne Europese defensiemarkt in recente jaren geliberaliseerd. De Europese Commissie streeft immers naar een sterke Europese defensiesector. Dit terwijl er geen eengemaakt Europees exportcontrolebeleid is. Bedrijven exporteren dus hun wapens naar de EU-lidstaat met de meest lakse regeling, waarna ze in conflicten overal ter wereld terechtkomen.

Het mag dan ook niet verwonderen dat Vlaamse componenten betrokken zijn bij het plegen van oorlogsmisdaden. Opeenvolgende Vlaamse regeringen hebben systematisch de controle op het eindgebruik verwaarloosd. Dat hiermee bloedige conflicten worden gevoed is voor de Vlaamse regering blijkbaar niet meer dan collateral damage.

Terwijl politici pleiten voor militair ingrijpen in Syrië 'om burgers te beschermen', laten ze toe dat Vlaamse wapensystemen naar conflictgebieden worden uitgevoerd. Willen onze politici hun verantwoordelijkheid nemen? Laat ze dan eerst wapenexport controleren.

(dit artikel verscheen als opiniestuk op www.demorgen.be op 30/09/2015)

Zelf wapenhandel stoppen?
22-09-2015 -

Volg een actietraining als voorbereiding op directe geweldloze acties bij wapenhandelaars en lobbyisten.

Onze Europese wapenhandel houdt bloedige conflicten aan de gang. Dat moet stoppen en liefst nu. Het gaat tenslotte om mensenlevens. We brengen 'ik stop wapenhandel' in de praktijk en verhinderen geweldloos dat wapenhandelaars hun oorlogstuig verkopen of ijveren voor soepele exportregels. We grijpen in tijdens wapenbeurzen, conferenties van wapenlobbygroepen, lobby-evenementen,...

Meedoen? Volg een actietraining en bereid je actief voor op verstorende geweldloze acties bij wapenhandelaars en lobbyisten. Je ontdekt er de valkuilen, oefent op hoe je geweldloos kan omgaan met mogelijke provocaties en leert wat er kan gebeuren bij arrestatie.

Een trainingsdag start om 10u en eindigt ten laatste om 18u. Deelname is gratis, inschrijven verplicht (via mail: ikstopwapenhandel@vredesactie.be).

Geplande actietrainingen 'Ik stop wapenhandel'
zaterdag 3 oktober in Brussel
zondag 11 oktober in Gent
zaterdag 24 oktober in Antwerpen

Schrijf je in via: ikstopwapenhandel@vredesactie.be of 03/281 68 39

 

 

Bekijk het videoverslag van een vorige 'ik stop wapenhandel' actie én training:

Oorlogsvluchtelingen: wapenindustrie passeert tweemaal langs kassa
14-09-2015 -

Wapenbedrijven leveren de wapens die bloedige conflicten in stand houden én profiteren van Europese subsidies om vluchtelingen buiten te houden. In Europa gaat een restrictief immigratiebeleid hand in hand met een laks wapenhandelbeleid.

Wie instrumenten van geweld produceert of de economie van een land uitbuit, zal vluchtelingen oogsten.”, zo zei Rex Osa, activist bij the Voice Refugee Forum, onlangs tegen de Duitse krant Taz. “Oorlog begint aan het Bodemmeer” zo vervolgt Osa nog. Niet alleen vanuit Duitsland, maar vanuit de hele Europese Unie worden wapens geproduceerd die wereldwijd opduiken in bloedige conflicten. Zij die vluchten voor het wapengekletter botsen op hoogtechnologische bewakingssystemen aan de grenzen. Wat blijkt, Thales, Finmeccanica en Airbus, drie van de grootste Europese wapenbedrijven, ontvangen miljoenen aan subsidies om deze grensbewakingssystemen te ontwikkelen. Ze passeren tweemaal langs de kassa. Ze leveren de wapens die bloedige conflicten in stand houden én profiteren van Europese subsidies om vluchtelingen buiten te houden. In Europa gaat een restrictief immigratiebeleid hand in hand met een laks wapenhandelbeleid.

“De Commissie zal met belanghebbenden bespreken hoe de Europese defensie-industrie kan worden gesteund op externe markten”, zo stelt een rapport van de Europese Commissie getiteld 'Een New Deal voor de Europese defensie'. De EU stimuleerde de voorbije jaren de uitbouw van een Europese defensie-industrie. Die industrie heeft export broodnodig om winstgevend te zijn, ook als die export bestemd is voor dictators of conflictregio's.

Libië: de zeven vette jaren

“Een gesofisticeerde klant met de politieke wil voor het aankopen van militair materiaal” zo werd Khadaffi in 2005 omschreven door het Britse ministerie van defensie. Libië dat tot 2003 onderworpen was aan een VN-wapenembargo, werd al snel gezien als een “prioritaire klant” met het geld om op grote schaal wapens te kopen. Zeven jaar later, met het uitbreken van de burgeroorlog, werd het Libisch wapenembargo in ere hersteld. Niettemin wist de Europese Unie in de tussentijd 1,1 miljard euro aan wapens te leveren.

In 2009 sloot Finmeccanica een overeenkomst met de Libische overheid om een wapenfabriek op te zetten in Libië voor de productie van militaire helikopters. Met veel furore werd aangekondigd dat dit de “poort tot de Afrikaanse markt” zou openen. Nog geen twee jaar later zouden vreedzame betogers in Benghazi beschoten worden door de overheid, vanuit helikopters...

MBDA, een consortium van Airbus, Finmeccanica en BEA systems, verkocht Milan anti-tank systemen aan Libië ter waarde van bijna 300 miljoen euro. Het is dan ook ironisch dat tijdens de burgeroorlog rebellen de regeringstroepen van Khadaffi bestookten met dezelfde Milans, hen geleverd door bondgenoot Qatar. Ook de NAVO-interventiemacht maakte intensief gebruik van raketten vervaardigd door MBDA. Volgens de Britse krant The Guardian was 2011 een topjaar voor MBDA. “We ontvingen zeer positieve feedback over de militaire campagnes in Afghanistan, Libië en Ivoorkust, het MBDA-materiaal dat daar gebruikt werd en de steun die we geven aan de krijgsmacht” zo stelde Antoine Bouvier, CEO van MBDA naar aanleiding van hun 'succesjaar'.

Khadaffi stond op het punt om het Rafale gevechtsvliegtuig, een gezamenlijke productie door Thales, Dassault en Safran, te kopen. Datzelfde consortium moderniseerde eerder al de verouderde Mirage F1 gevechtsvliegtuigen. Twee piloten zouden later met Mirage F1 vliegtuigen deserteren na het bevel te hebben ontvangen om geweldloze demonstraties te beschieten.

Sinds de dood van Khadaffi is de situatie in Libië er niet op verbeterd. Gewapende groepen bekampen elkaar en de Islamitische Staat heeft er vaste voet aan grond gekregen. Libië is uitgegroeid tot hét wapendepot van het Midden Oosten.

Exporteur van conflict

Ook in Syrië worden Europese wapens gebruikt. Selex, een dochterbedrijf van Finmeccanica, moderniseerde honderdtweeëntwintig T72 tanks van Assad ter waarde van 200 miljoen euro. Deze tanks zijn nog steeds in gebruik en worden massaal ingezet voor aanvallen op verstedelijkte gebieden. Ook IS wist de hand te leggen op minstens één van deze gemoderniseerde tanks tijdens gevechten met de Syrische strijdkrachten.

Wikileaks onthulde dan weer dat hetzelfde bedrijf in 2012, ondanks een wapenembargo, communicatieapparatuur leverde aan de Syrische politiediensten. Uitgelekte e-mails tonen dat Selex moeite had de bestelling te bolwerken na een 'toegenomen vraag' afkomstig van de Syrische veiligheidsdiensten.

Bewapenen van de Europese grenzen

Libië en Syrië zijn slechts enkele voorbeelden van gewelddadige conflicten waar Europese wapens opduiken. De gevolgen laten zich raden. Het VN-agentschap voor vluchtelingen (UNHCR) spreekt van “een immense kost van oorlog en het falen van conflictpreventie”.

Voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog zijn meer dan 60 miljoen mensen op de vlucht. Europa antwoordt met een verdere militarisering van haar grenzen. De Europese wapenindustrie is al die tijd een bevoorrechte partner. Niet alleen zijn wapenbedrijven betrokken bij het uittekenen van het beleid, dezelfde bedrijven zijn ook de grootste ontvangers van de onderzoekssubsidies. Tussen 2002 en 2013 spendeerde de Europese Unie 225 miljoen euro aan onderzoeksgeld voor het bewaken van de Europese buitengrenzen. Van de 39 onderzoeksprojecten, participeerde Airbus in tien projecten, Finmeccanica werkte mee aan 16 projecten en Thales aan 18.

Ook de afzetmarkt wordt gegarandeerd. Op uitnodiging van Frontex, het Europees grensagentschap, stelde de defensie-industrie zijn bewakingsmateriaal ten toon aan potentiële kopers in Griekenland. De invoering van EUROSUR, een uitgebreid grensbewakingssysteem, kent een kostenplaatje van meer dan 300 miljoen voor de komende tien jaar. De wapenindustrie staat te trappelen om hier een graantje van mee te pikken. Zo pleitte Yves Lagoude, bedrijvig bij Thales en voorzitter van lobbyorganisatie EOS, voor meer “dialoog” tussen de industrie en het beleid en voor meer “allocatie van publieke middelen” in het kader van het EUROSUR programma.

De wapenindustrie kan op beide oren slapen. De Europese grenzen worden in toenemende mate gemilitariseerde zones. Midden juni lanceerde de Europese Unie de EUNAVFOR MED missie en sindsdien zet de EU oorlogsboten, vliegtuigen en helikopters in ter “identificatie, inbeslagname en opkuis” van smokkelbootjes in de Middellandse Zee. Het vlaggenschip van deze missie is uitgerust met wapentuig geleverd door Finmeccanica. Ook Dassault, Thales en AugustaWestland -een dochterbedrijf van Finmeccanica- leverden militair materiaal.

Beveiligingstechnologie wordt gretig geëxporteerd. Airbus is betrokken bij een grensbewakingssysteem aan de 9000 kilometer lange Saoedische grens, ook wel bekend als de 'Grote Muur van Saoedi Arabië'. Saoedi Arabië wil daarmee 'illegale immigratie' vanuit conflictgebieden zoals Jemen en Irak een halt toeroepen. Finmecannica kondigde in 2009 aan een 'grens en controle systeem' ter waarde van 400 miljoen te willen verkopen aan het Libische regime onder Khadaffi om te voorkomen dat vluchtelingen Europese bodem zouden bereiken. Toen door omstandigheden deze deal op de klippen dreigde te lopen, waren de Libische rebellen maar al te bereid om de gemaakte overeenkomst te respecteren. Een belofte die in 2013 door de Libische defensie minister Abdullah al-Thini werd herhaald.

De Europese Unie heeft alle middelen ter beschikking om de grondoorzaken van migratie aan te pakken. Het bewapenen van de grenzen is niet de oplossing. Maak werk van conflictpreventie en stop wapenhandel.

Pagina's