Minister Muyters, geef geen Vlaams geld aan wapenonderzoek
08-03-2018 -

Vredesactie - ABVV - ACV - 11.11.11 - Greenpeace - VOS - Pax Christi - Vrede - Broederlijk Delen - Aan de Ijzer - IPIS - Fairfin - Intal - Palestina Solidariteit - Stop Uranium Wapens

Vlaanderen besliste in de jaren negentig om geen belastinggeld te spenderen aan militair onderzoek. Onze regering heeft sindsdien bij de besteding van overheidsmiddelen altijd rekening gehouden met waardevolle ethische regels. De Vlaamse technologische sectorfederatie Agoria vroeg vorige maand om die ethische regels te schrappen.

Vlaanderen besliste in de jaren negentig om geen belastinggeld te spenderen aan militair onderzoek. Onze regering heeft sindsdien bij de besteding van overheidsmiddelen altijd rekening gehouden met waardevolle ethische regels. De Vlaamse technologische sectorfederatie Agoria vroeg vorige maand om die ethische regels te schrappen.

Vlaamse ngo’s en vakbonden roepen bevoegd minister Muyters op om deze ethische criteria te behouden en geen Vlaams belastinggeld te besteden aan wapenonderzoek. Het ‘innovatiever’ maken van wapens maakt de wereld niet veiliger.

De militaire technologieën die nu worden ontwikkeld, worden binnenkort wereldwijd verhandeld en bepalen mee de oorlogsvoering van de toekomst. Bovendien toont onderzoek aan dat investeren in militair onderzoek geen enkel economisch nut heeft.

IWT-richtlijn blijft waardevol

In de jaren negentig besloot de Vlaamse regering tot ethische regels voor de werking van het Vlaams Wetenschapsinstituut IWT. Het verbod tot " steun aan onderzoeksprojecten met een mogelijke militaire affiniteit" werd bekend als de IWT-richtlijn. Deze richtlijn verbiedt militair onderzoek niet maar sluit overheidssteun aan wapenprojecten uit.

Eind januari kondigde minister Muyters aan een advies in te winnen bij VARIO, de strategische raad voor ondernemen en innovatie. Muyters ging daarmee in op de vraag van Agoria naar een versoepeling van de richtlijn. Nochtans zei de minister in 2015 dat er zich met de richtlijn helemaal geen problemen voordoen en dat hij de praktijk wilde voortzetten zoals ze was.

Een kwestie van oorlog en vrede

Na een grondige doorlichting van het beleid en de economische impact ervan in 2008, heeft het Vlaams Vredesinstituut (VVI) zich ook al uitgesproken voor het behoud van de ethische richtlijn.

Nu Muyters de IWT-richtlijn gaat herzien, zou het logisch zijn dat hij het VVI ook om een advies vraagt. In het Vlaams Parlement zei hij dat niet te zullen doen. Zijn partijgenoot en voorzitter van het Vlaams Parlement Jan Peumans vroeg op eigen initiatief wel een advies aan. Het is echter onduidelijk of minister Muyters op dit advies zal wachten voordat hij een beslissing neemt.

De IWT-richtlijn bewijst al tientallen jaren haar nut. Deze richtlijn is geen kwestie van economie, maar gaat over oorlog en vrede.

 

Ondertekend door:

Vredesactie
ABVV
ACV

11.11.11
Fairfin
Greenpeace Belgium
Vrede
Aan de Ijzer
Broederlijk Delen
IPIS – International Peace Information Service
Pax Christi Vlaanderen
Intal
Palestina Solidariteit
VOS – Vlaamse Vredesvereniging
Stop Uranium Wapens

Gaat Muyters plat voor de wapenlobby?
06-03-2018 -

Dit opiniestuk van Elvis Peeters, schrijver en vrijwilliger bij Vredesactie, verscheen op 6 maart in De Standaard.

Hoe hypocriet kan een samenleving zijn? Al bijna vier jaar herdenken we W.O. I, een van de meest gruwelijk uitgevochten conflicten in de geschiedenis van de mensheid. Die oorlog was huiveringwekkend in zijn innovatief vermogen nieuwe manieren te ontwikkelen om de vijand te doden, waarvan het gifgas dat werd ingezet in de Vlaamse velden een ontstellend hoogtepunt vormde. Tientallen auteurs hebben daar talloze boeken, columns en artikelen aan gewijd en de boeken kenden vele lezers. De barbaarse onrechtvaardigheid van die oorlog gaf indertijd een boost aan de Vlaamse Beweging en leidde ook tot de verzuchting ‘Nooit meer oorlog’. Vandaag, een eeuw na het einde van de Eerste Wereldoorlog, wil een Vlaams-nationalistisch minister publieke investeringen in de wapenindustrie terug bon ton maken. Qua symboliek kan dat tellen.

Dit opiniestuk van Elvis Peeters, schrijver en vrijwilliger bij Vredesactie, verscheen op 6 maart in De Standaard.

Hoe hypocriet kan een samenleving zijn? Al bijna vier jaar herdenken we W.O. I, een van de meest gruwelijk uitgevochten conflicten in de geschiedenis van de mensheid. Die oorlog was huiveringwekkend in zijn innovatief vermogen nieuwe manieren te ontwikkelen om de vijand te doden, waarvan het gifgas dat werd ingezet in de Vlaamse velden een ontstellend hoogtepunt vormde. Tientallen auteurs hebben daar talloze boeken, columns en artikelen aan gewijd en de boeken kenden vele lezers. De barbaarse onrechtvaardigheid van die oorlog gaf indertijd een boost aan de Vlaamse Beweging en leidde ook tot de verzuchting ‘Nooit meer oorlog’. Vandaag, een eeuw na het einde van de Eerste Wereldoorlog, wil een Vlaams-nationalistisch minister publieke investeringen in de wapenindustrie terug bon ton maken. Qua symboliek kan dat tellen.

Na W.O. I kenden we een tweede wereldoorlog en nadien droegen nog vele Belgische regeringen bij aan allerhande oorlogen in Afrika, het Midden-Oosten en de Balkan. Toch was er ook licht in de duisternis. In de jaren ’90 van vorige eeuw nam de Vlaamse regering de moedige, ethische beslissing om geen Vlaamse overheidssteun te geven aan militair onderzoek, de zogenaamde IWT-richtlijn. De richtlijn verbiedt niet het onderzoek, maar sluit belastinggeld voor wapenprojecten uit.

Uiteraard is die richtlijn een doorn in het oog van de wapenindustrie. Enkele weken geleden pleitte Agoria, de Vlaamse sectorfederatie van de defensie-industrie, op Radio 1 voor de afschaffing ervan. De reactie van bevoegd minister Muyters kwam ontluisterend snel. Diezelfde dag nog kondigde hij aan om het twintig jaar oude verbod te willen herzien. Minister Muyters vroeg daarvoor een advies aan de Vlaamse Adviesraad voor Innoveren en Ondernemen (VARIO), die tegen 8 maart een antwoord moet geven. Aan het Vlaamse Vredesinstituut, nochtans een instelling die verbonden is aan het Vlaams Parlement, en in deze materie niet onkundig, vroeg hij geen advies. In 2008 reeds maakte het Vlaams Vredesinstituut op initiatief van het Vlaams Parlement een studie naar de macro-economische impact van investeringen in onderzoek en ontwikkeling die de defensie-industrie ten goede komen. De conclusie van die studie luidt dat er weinig aanwijzingen zijn voor een beduidend positief effect van militaire onderzoeken en ontwikkeling op de economie. Zelfs geen economische reden dus om de richtlijn te wijzigen.

Toch wil Agoria dat Vlaanderen mee stapt in een oorlogseconomie die geen antwoord biedt op de veiligheidsuitdagingen waarmee we vandaag geconfronteerd worden. De ongebreidelde wapenexport naar het Midden-Oosten heeft geleid tot rampzalige gevolgen. Veiligheid? Vraag dat aan de Jemeni die een ‘hoogtechnologische’ bom op zijn hoofd krijgt.

De kwestie is dringend. De druk van de wapenlobby blijkt groot. Als schrijver is het mij onmogelijk daar nog gauw een roman aan te wijden, dat vergt tijd, en dan is het te laat. Ik kan in deze zaak mijn pen slechts gebruiken om daar in een column op te wijzen.

Een overheid dient keuzes te maken. Alleen al omdat de budgetten waarmee ze werkt beperkt zijn. Ook de budgetten voor onderzoek, die minister Muyters beheert. Ofwel besteedt de overheid geld aan onderzoek dat mogelijk onze levenskwaliteit verhoogt, zoals naar kanker of duurzame klimaatoplossingen, ofwel investeert ze ook in onderzoek naar wapentuig dat de kwaliteit van het doden verhoogt.

Dat is, of ze wil of niet, een ethische opdracht. Die laat je niet aan lobbygroepen over. Als overheid maak je keuzes in naam van de samenleving. De IWT-richtlijn betekende een ethische keuze tegen een industrie van de dood. Die nu herroepen, haalt het laatste greintje geloofwaardigheid onderuit van wie beweert uit een beweging te stammen die gesterkt werd met de gedachte Nooit meer oorlog. Wil minister Muyters het zover drijven?

 

Na 20 jaar verbod gaat Vlaanderen militair onderzoek subsidiëren
06-03-2018 -

Dit artikel van Dominique Soenens verscheen op 2 maart 2018 op Apache.be

Geld investeren in onderzoek voor militair gebruik, Vlaams minister van Economie Philippe Muyters ziet er geen graten in. Het 20 jaar oude verbod om “steun te verlenen aan onderzoeksmandaten, wetenschappelijk onderzoek of ontwikkelingen die rechtstreeks leiden tot toepassing in wapens en wapensystemen, munitie en technologie voor militair gebruik”, wordt op vraag van Agoria herzien. ‘We moeten ons aligneren met wat er in Europa gebeurt’, klinkt het. Maar Vredesactie reageert verbolgen: ‘Nooit Meer Oorlog: dat zet men nu op de helling’.

Dit artikel van Dominique Soenens verscheen op 2 maart 2018 op Apache.be

Vlaanderen gaat militair onderzoek subsidiëren. Vlaams minister van Economie Philippe Muyters (N-VA) vraagt aan de Vlaamse Adviesraad voor Innovatie en Ondernemen om advies uit te brengen, nadat Agoria al aandrong om het bijna 20 jaar oude verbod te herzien. “Wij willen ons aligneren met wat er in Europa gebeurt.”

Na bijna 20 jaar verbod zal Vlaanderen binnenkort meer dan waarschijnlijk militair onderzoek beginnen subsidiëren. Op dit moment bekijkt de Vlaamse Adviesraad voor Innovatie en Ondernemen (VAIO) op vraag van Vlaams minister van Economie Philippe Muyters de regel die overheidssubsidies in militair onderzoek verbiedt.

Die regel voorkwam sinds 1999 dat het Instituut voor Innovatie door Wetenschap en Technologie (IWT) “steun zou verlenen aan onderzoeksmandaten, wetenschappelijk onderzoek of ontwikkelingen die rechtstreeks leiden tot toepassing in wapens en wapensystemen, munitie en technologie voor militair gebruik”.

‘Kansen ontnomen’

De regel ligt heel gevoelig, vooral omdat de Belgische industrie al langer vindt dat het op die manier kansen ontnomen wordt.

Op 30 januari zette Peter Demuynck, algemeen directeur van technologiefederatie Agoria, de eis van de industrie kracht bij in het Radio 1-programma ‘De Ochtend’. Daarin zei hij:

“Wanneer Vlaanderen zijn beleid qua steun voor militaire technologie niet grondig bijstuurt en zich op dit vlak ook niet aligneert met de strategie van de andere Europese landen, zal het zich niet kunnen handhaven als innovatieve topregio. Zeker nu Europa een onderzoekfonds heeft gecreëerd voor militaire ontwikkelingsprojecten en de lidstaten militair nauw gaan samenwerken. (…) Bedrijven en universiteiten dreigen tientallen miljoenen euro’s aan Europese onderzoeksteun mis te lopen, maar ook de innovatieve economische activiteit die uit het onderzoek zal voortkomen.”

Nadat Agoria zijn eis kenbaar maakte, besloot Vlaams minister Philippe Muyters om het advies te vragen van de Vlaamse Adviesraad voor Innovatie en Ondernemen (VAIO), die tegen 8 maart een antwoord moet geven.

De voorganger van de adviesraad liet zich, toen op vraag van Patricia Ceysens (Open VLD), in 2008 al negatief uit over de richtlijn van 1999 en adviseerde ook toen al om een versoepeling. Ook nu is officieus te horen dat het advies in dezelfde richting zal gaan.

Maar veel belangrijker nog: Philippe Muyters zelf is voorstander van een versoepeling, net als coalitiepartner Open VLD.

“Er is onduidelijkheid over onderzoek naar dual use-projecten, die zowel voor militaire als civiele doeleinden kunnen gebruikt worden (zoals bijvoorbeeld beeldschermtechnologie,- red.). Maar nog belangrijker zijn de Europese ontwikkelingen. Het is duidelijk dat we als land en als regio over de juiste instrumenten moeten beschikken om de actoren in Vlaanderen te steunen. De Vlaamse bedrijven en onderzoeksinstellingen moeten in elk geval op dezelfde voorwaarden als hun partners in andere lidstaten kunnen deelnemen aan de Europese programma’s.”

‘Nooit meer oorlog’

Vredesactie is niet blij met de gang van zaken. “Er wordt gesproken over dual use-onderzoek, maar dat is onder de huidige richtlijn perfect mogelijk. Als de minister zijn goedkeuring heeft voor dat soort onderzoek kan dat. We hebben de indruk dat dat argument gebruikt wordt om de subsidiëring van militair onderzoek erdoor te krijgen”, zegt woordvoerder Bram Vranken.

Het stoort het Vredesactie ook dat het Vlaams Vredesinsituut (VVI) geen vraag tot advies kreeg van minister Muyters, terwijl het daar naar eigen zeggen het best toe geplaatst is. Op initiatief van het Vlaams Parlement maakte het Vlaams Vredesinstituut in 2008 een studie naar de macro-economische impact van investeringen in onderzoek en ontwikkeling die de defensie-industrie ten goede komen.

Minister Muyters zit niet meteen te wachten op het advies van het Vredesinstituut, dat nochtans aan het Vlaams Parlement verbonden is.

“De conclusie van die studie was dat er weinig aanwijzingen zijn voor een beduidend positief effect van militaire O&O (onderzoek en ontwikkeling, – red.)  op de economie”, aldus Vranken. Het Vlaams Vredesinstituut zelf neemt op dit moment geen standpunt in.

Het is volgens Bram Vranken duidelijk dat Minister Muyters niet meteen zit te wachten op het advies van het Vredesinstituut, dat nochtans aan het Vlaams Parlement verbonden is. Philippe Muyters:

“Het VVI heeft volgens mij zeer veel mensen gecontacteerd. Mijn reactie was dat ik geen formeel advies wilde vragen. Het Instituut kan op eigen initiatief advies uitbrengen, dat heb ik hen ook gemeld. Intussen heeft de voorzitter van het Vlaams Parlement zelf het VVI om een advies over deze materie gevraagd.”

Dat de minister verwijst naar de Europese context en de investeringsprogramma dat daar gebeurt, smaakt wrang, zegt Vranken. “Vlaanderen heeft altijd de pacifistische gedachte gekoesterd. Nooit Meer Oorlog: dat leefde heel erg bij ons. Dat zit men nu op de helling.”

Europese subsidies voor onbemande onderzeeërs
06-03-2018 -

Dit artikel door Kristof Clerix verscheen op 28/02/2018 in Knack
De Europese Commissie maakt 35 miljoen euro vrij voor een militair onderzoeksproject over de inzet van onbemande drones en duikboten in een maritieme omgeving. Volgens de ngo Vredesactie is sprake van 'belangenvermenging' en een 'gebrek aan transparantie'.

Dit artikel door Kristof Clerix verscheen op 28/02/2018 in Knack

Liefst een half miljard euro per jaar gaat de Europese Commissie vanaf 2021 pompen in militair onderzoek. In de aanloop naar dat nieuwe subsidieprogramma -het Europees Defensie Fonds- verdeelt de Commissie de komende drie jaar in een "voorbereidende actie" alvast 90 miljoen euro onder militaire onderzoeksprojecten. De eerste vijf zijn recent geselecteerd door het Europees Defensieagentschap (EDA) in Brussel. Eén klein subsidiecontract -voor een horizonverkenning rond toekomstig onderzoek- is eind 2017 reeds ondertekend. Het EDA verwacht dat de andere vier contracten eind maart 2018 ondertekend zullen zijn.

Een van de geselecteerde onderzoeksprojecten, Ocean2020, focust op de inzet van onbemande drones en onderzeeërs in een maritieme omgeving. Onder leiding van het Italiaanse bedrijf Leonardo nemen 42 partners uit 15 EU-landen er aan deel -zowel bedrijven, onderzoeksinstellingen als ministeries. Ze gaan onderzoeken hoe de onbemande tuigen onder en boven water kunnen communiceren met Europese marines.

Volgens de betrokken bedrijven gaat de Commissie het onderzoek met 35 miljoen euro ondersteunen. De ngo Vredesactie vindt het 'frappant' dat uitgerekend Leonardo de subsidiepot mee binnenhaalt. Net als vijf andere partners van Ocean2020 -MBDA, Saab, TNO, Indra en de Frauenhofer Gesellschaft- was Leonardo lid van de zogenaamde Group of Personalities. Die groep van 16 experts, bijeengeroepen door de Europese Commissie, publiceerde in 2016 een rapport waarin hij Europa opriep 3,5 miljard euro uit te trekken voor militair onderzoek.

'Het is onaanvaardbaar dat wapenbedrijven betrokken zijn bij het opmaken van beleid. Het is al helemaal wraakroepend dat diezelfde bedrijven daarna miljoenen aan subsidies weten binnen te halen dankzij het beleid waar ze zelf aan hebben meegeschreven', zegt Bram Vranken van Vredesactie. 'Dit is belangenvermenging, zij het niet in de juridische zin want voor zover wij weten zijn hier geen wetten overtreden. Maar deontologisch gezien is dit wel een probleem.'
Het Europees Defensieagentschap reageert dat de technische evaluatie die voorafging aan de selectie van de projecten losstaat van de Group of Personalities. 'Enkel onafhankelijke experts met de nodige expertise en zonder belangenconflict waren daarbij betrokken', zegt woordvoerster Pauline Massart. Het inhoudelijke werkprogramma voor de subsidies wordt bovendien opgesteld door nog een andere expertengroep.

Vredesactie hekelt dat de namen van experten die betrokken zijn bij de evaluatie van de projecten niet publiek worden gemaakt. Vranken: 'Het is verontrustend dat de Europese Commissie lak heeft aan elke vorm van transparantie. Op zijn minst zou je mogen verwachten dat ze haar eigen regels naleeft.' Volgens het EDA worden de namen op het einde van de rit pas onthuld, 'om hun onafhankelijkheid te verzekeren en invloed van buitenaf te vermijden tijdens het evaluatieproces'.

Vredesactie noemt het gebrek aan transparantie rond de Europese militaire onderzoeksprojecten echter 'fundamenteel'. Vranken: 'De Europese Ombudsman is onlangs, na een klacht van Vredesactie, tot de conclusie gekomen dat er "systemische problemen" zijn bij het EDA wat betreft het behandelen van vragen op basis van de openbaarheid van bestuur-wetgeving. Het EDA speelt een belangrijke rol bij de implementatie van het Europees Defensie Fonds. Dat een dergelijk agentschap zelfs niet de capaciteit heeft om vragen van openbaarheid van bestuur te beantwoorden, is behoorlijk hallucinant.' Het EDA van zijn kant stipt aan dat het in november 2017 de 'nodige procedures en structuur' heeft opgezet om systematisch op openbaarheidsverzoeken te antwoorden. 'We wensen ook te onderstrepen dat die opmerking van de Europese Ombudsman geen conclusie of beslissing was, maar enkel de situatie van voor november 2017 reflecteerde', zegt woordvoerster Massart. 'Tegen Pasen verwachten we een beslissing van de ombudsman in deze zaak.'

CC Falcoln Photography
Vlaamse wapens gebruikt in oorlogen in Jemen en Libië?
01-02-2018 -

UPDATE: na een interpellatie in het Vlaams Parlement, heeft de Vlaamse regering te kennen gegeven dat het niet gaat over Vlaamse beeldschermen.

Volgens onderzoek van Vredesactie werd er naar alle waarschijnlijkheid militair materiaal van het Vlaamse bedrijf Esterline ingezet in zowel de oorlog in Jemen als in Libië. In beide landen zijn gruwelijke conflicten aan de gang die al duizenden slachtoffers maakten.

CC Falcoln Photography

UPDATE: na een interpellatie in het Vlaams Parlement, heeft de Vlaamse regering te kennen gegeven dat het niet gaat over Vlaamse beeldschermen.

Volgens een onderzoeksdossier dat vandaag werd gepubliceerd door de vzw Vredesactie, werd er naar alle waarschijnlijkheid militair materiaal van het Vlaamse bedrijf Esterline ingezet in zowel de oorlog in Jemen als in Libië. In beide landen zijn gruwelijke conflicten aan de gang die al duizenden slachtoffers maakten.

Kort na de start van de oorlog in Jemen in 2015, kondigde het Canadese wapenbedrijf Esterline eencontract aan voor de levering van cockpits aan het Amerikaanse bedrijf IOMAX. De cockpits worden geïntegreerd in “Archangels”, militaire vliegtuigen bestemd voor de Verenigde Arabische Emiraten. De beeldschermen van die cockpits werden naar alle waarschijnlijkheid geproduceerd in de Vlaamse vestiging van Esterline in Kortrijk, zo blijkt uit onderzoek van Vredesactie.

Enkele maanden na de aankondiging van Esterline, verleende de Vlaamse regering een vergunning voor export van onderdelen van gevechtsvliegtuigen aan de Amerikaanse defensie-industrie. Aangezien de Amerikaanse wapenindustrie niet de eindgebruiker is, is het onduidelijk waar deze componenten uiteindelijk terecht kwamen.

60 tot 70 procent van het eindgebruik van de Vlaamse wapens is ongekend. Dat betekent dat ook de Vlaamse regering amper weet waar de Vlaamse wapens terecht komen. Het onderzoek toont echter aan dat deze beeldschermen waarschijnlijk terecht zijn gekomen in de Verenigde Arabische Emiraten.

Dat zou hoogst problematisch zijn. Een beeldscherm mag dan al onschuldig klinken, zonder zo'n scherm zou een gevechtsvliegtuig niet kunnen vliegen en geen bommen kunnen werpen.

Schending VN wapenembargo

De Archangel vliegtuigen werden gepositioneerd in Libië ter ondersteuning van de regering van generaal Haftar in het oosten van het land. Dat is volgens een rapport van de Verenigde Naties een schending van het VN-wapenembargo dat sinds 2011 op Libië van kracht is. Op satellietbeelden die gemaakt werden tussen juni 2016 en maart 2017 werden de Archangel vliegtuigen meerdere malen geïdentificeerd. Dat werd in een reactie ook toegegeven door Ron Howard, de CEO van het Amerikaans wapenbedrijf IOMAX dat de vliegtuigen leverde.

Generaal Haftar vecht tegen de door de VN erkende regering in Tripoli, die door de Europese Unie wordt gesteund.

Ook in Jemen werd de Archangel op grote schaal ingezet door de Verenigde Arabische Emiraten. De Saoedi-geleide coalitie, waar de VAE deel van uit maken, heeft zich in Jemen schuldig gemaakt aan grootschalige schendingen van het oorlogsrecht. Sindsdien lijden 17,8 van de 28 miljoen Jemenieten honger en wordt het land geteisterd door de grootste cholera-epidemie ter wereld.

In een reactie vraagt Vredesactie aan de Vlaamse regering om meer duidelijkheid te verschaffen over de inzet van Vlaamse wapens door de Verenigde Arabische Emiraten.

Wie heeft onze wapens in handen en hoe worden die wapens gebruikt? Maken wij de gruwelijke oorlog in Jemen mee mogelijk? Dat zijn simpele vragen waar de regering nu geen antwoord op heeft. Hoog tijd dat de Vlaamse regering er werk van maakt om ervoor te zorgen dat we wel weten waar onze wapens terecht komen.

Vlaanderen kies niet voor de wapenlobby
30-01-2018 -

Agoria, de Vlaamse sectorfederatie van de defensie-industrie wil dat Vlaanderen zijn beleid bijstuurt en de wapenindustrie subsidieert. Dat de wapenindustrie stevig lobbyt voor meer geld, weten we al langer. En met resultaat: de Europese Unie wil de komende tien jaar 40 miljard uitgeven aan onderzoek naar en ontwikkeling van nieuwe wapentechnologie. Vlaanderen maakte de keuze om geen overheidsgeld te investeren in onderzoek en ontwikkeling naar nieuwe wapens. Kunnen onze Vlaamse ministers en parlementsleden deze straffe wapenlobby trotseren of gaan ook zij voor de bijl?

Agoria, de Vlaamse sectorfederatie van de defensie-industrie wil dat Vlaanderen zijn beleid bijstuurt en de wapenindustrie subsidieert. Dat de wapenindustrie stevig lobbyt voor meer geld, weten we al langer. En met resultaat: de Europese Unie wil de komende tien jaar 40 miljard uitgeven aan onderzoek naar en ontwikkeling van nieuwe wapentechnologie. Vlaanderen maakte de keuze om geen overheidsgeld te investeren in onderzoek en ontwikkeling naar nieuwe wapens. Kunnen onze Vlaamse ministers en parlementsleden deze straffe wapenlobby trotseren of gaan ook zij voor de bijl?

De IWT-richtlijn

In de jaren negentig schreef de Vlaamse regering een richtlijn aan het Vlaams Wetenschapsinstituut IWT over "de steun aan onderzoeksprojecten met een mogelijke militaire affiniteit"*. De richtlijn verbiedt geen enkel onderzoek maar sluit overheidssteun aan wapenprojecten uit. Vlaanderen hield rekening met waardevolle ethische regels bij de besteding van overheidsmiddelen. Agoria roept vandaag op om die ethische regels te schrappen. Maar laat het duidelijk zijn: subsidies voor de wapenindustrie: de wereld wordt er niet beter van, enkel de wapenbedrijven.

De wapenlobby hield de pen vast

De Europese wapenlobby staat sterk. Het lobbybudget van de grootste tien Europese wapenbedrijven is op vijf jaar tijd verdubbeld van 2,8 miljoen euro naar 5,6 miljoen euro per jaar. Het rapport van Vredesactie 'Beveilig de winst, hoe de wapenlobby het Europees defensiebeleid kaapt' toont aan dat de besluitvorming rond de Europese subsidies voor de ontwikkeling van nieuwe wapens volledig werd gedomineerd door de wapenindustrie. De 'civil society' noch het Europees Parlement hadden enige substantiële inspraak. In sommige gevallen kopieert de Europese Commissie bijna letterlijk het advies van de wapenlobby. Het leidt tot een nooit eerder geziene versnelling van de militarisering van de Europese Unie met één doel: de defensie-industrie rendabel houden. De vraag welke wapens ontwikkeld moeten worden en of ze nodig zijn, wordt niet gesteld.

Een sterke wapenindustrie, voelt u zich al veilig?

Een sterke competitieve wapenindustrie, dat is een wapenindustrie die veel wapens exporteert. In de periode 2012-2016 waren de Europese lidstaten samen de tweede grootste wapenexporteur ter wereld: 26 procent van alle wapens die wereldwijd verhandeld werden kwam uit de EU. Europese landen leveren ook aan autoritaire regimes: van de 51 landen die door the Economist Intelligence Unit Democracy Index als 'autoritair' gelabeld werden konden er 43 wapens kopen in de EU.

De militaire technologieën die nu worden ontwikkeld, bepalen mee de oorlogsvoering van de toekomst. De Europese Unie is via voorbereidende onderzoeksprogramma's reeds gestart met de ontwikkeling van autonome wapens, zogenaamde killer robots. Een wezenlijk publiek debat over de wenselijkheid van deze technologieën blijft uit, ondanks waarschuwingen van wetenschappers en van het Europees Parlement. Hoe deze technologieën veiligheidsuitdagingen tegemoet komen, is eveneens onduidelijk.

Wat meer is, deze enge focus op wapentechnologie als antwoord op de veiligheidsuitdagingen sluit andere pistes uit. Het is tekenend dat de EU vorig jaar slechts 29 miljoen euro uitgaf aan programma's voor de preventie en geweldloze oplossing van conflicten.

Vlaamse oorlogseconomie?

Agoria wil dat Vlaanderen mee stapt in een oorlogseconomie, een economie die continu geruggensteund moet worden met publieke middelen om competitief te blijven, zonder een antwoord te vormen op de veiligheidsuitdagingen waarmee we geconfronteerd worden. De best beschikbare militaire technologie is niets waard als we niet eerst het best beschikbare beleid maken.

Hendrik Vos, directeur van het Centrum voor EU studies aan de UGent, legt in een opiniestuk de vinger op de wonde: "het belangrijkste onderscheid tussen een leger en een roversbende is dat een leger politiek wordt aangestuurd".

* "Zowel voor wat betreft de steun aan de diverse projectvormen van wetenschappelijk onderzoek en technologische ontwikkeling, als wat betreft de financiering van onderzoeksmandaten, wenst de Vlaamse regering de ondersteuning uit te sluiten van projecten en mandaten welke rechtstreeks leiden tot toepassingen in wapens en wapensystemen, munitie en speciaal voor militair gebruik dienstig materieel en daaraan verbonden technologie, zoals bepaald in de wet van 5 augustus 1991 betreffende de in-, uit- en doorvoer van wapens, munitie en speciaal voor militair gebruik dienstig materieel en daaraan verbonden technologie. "

Vredesactie dwingt doorlichting af van Europees Defensie Agentschap
21-12-2017 -

Goed nieuws: het Europees Defensie Agentschap (EDA) wordt doorgelicht door de Europese Ombudsman naar aanleiding van een klacht van Vredesactie. Het EDA speelt een belangrijke rol in het ondersteunen van de wapenindustrie en de uitbouw van het Europees defensiebeleid.

Goed nieuws: het Europees Defensie Agentschap (EDA) wordt doorgelicht door de Europese Ombudsman naar aanleiding van een klacht van Vredesactie. Het EDA speelt een belangrijke rol in het ondersteunen van de wapenindustrie en de uitbouw van het Europees defensiebeleid.

Een lobbyist van Airbus zei ooit dat het Europees Defensie Agentschap voor vijfennegentig procent bestaat uit voorstellen van de wapenindustrie. Het verbaast dan ook niet dat het agentschap een belangrijke rol speelt in de recente Europese plannen om de wapenindustrie rechtstreeks te subsidiëren. Uit het lobbyrapport ‘Securing Profits’ dat Vredesactie in oktober publiceerde, blijkt dat die contacten zo ver gaan dat het Europees Defensie Agentschap beroep deed op wapenfabrikant SAAB om te lobbyen bij het Europees Parlement voor een militair onderzoeksprogramma.

De geweldloze acties aan de jaarlijkse conferentie van het EDA tonen bovendien het gebrek aan democratische verantwoording. Terwijl in 2016 driehonderd vertegenwoordigers van de wapenindustrie werden uitgenodigd voor het bijwonen van de conferentie, zijn kritische burgers die de conferentie willen bijwonen niet welkom.

EDA ontloopt democratische aansprakelijkheid

We schrijven februari 2017. De voorstellen van de Europese Unie voor het subsidiëren van de wapenindustrie krijgen steeds vastere vorm. Uit anekdotische bewijsmateriaal blijkt dat de wapenindustrie in grote mate de pen vasthoudt bij het neerschrijven van die voorstellen. Toch is er weinig informatie voorhanden over de precieze inhoud van de ontmoetingen tussen beleidsmakers en de wapenlobby, noch wanneer die ontmoetingen plaatsvinden. Daarom doet Vredesactie een beroep op de Europese wet tot openbaarheid van bestuur met een vraag aan het EDA om alle informatie over hun ontmoetingen met de wapenindustrie publiek te maken (de vraag is hier online te raadplegen). De Europese instellingen zijn verplicht de vragen tot openbaarheid van bestuur te behandelen. Een antwoord op onze vraag bleef echter uit.

Vredesactie maakte de kwestie aanhangig bij de Europese Ombudsman. En ook vanuit het Europees Parlement kwam er een kritische vraag. Met resultaat. Het Europees Defensieagentschap werd grondig doorgelicht door de Europese Ombudsman, tot op het hoogste niveau. De ombudsman tikte zowel de CEO, Jorge Domecq, als de vice-CEO Rini Goos op de vingers. Jorge Domecq zag zich genoodzaakt zich te verontschuldigen bij de Europese Ombudsman.

Het onderzoek toonde bovendien aan dat er “systemische problemen zijn” in het behandelen van vragen tot openbaarheid van bestuur (dixit het rapport van de Ombudsman). Het EDA heeft bijvoorbeeld geen systeem voor het beheer van emails, waardoor het onmogelijk bleek om de opgevraagde informatie aan Vredesactie te geven. Sterker nog, een medewerker van het EDA had de vraag tot openbaarheid van bestuur in eerste instantie zelfs verwijderd.

De Europese Ombudsman laat het hier niet bij en zet het onderzoek verder.

Transparantie is een voorwaarde voor democratische controle. De onverschilligheid waarmee het Europees Defensieagentschap omgaat met transparantie en democratische aansprakelijkheid staat in schril contrast met de égards waarmee de wapenindustrie op regelmatige basis ontvangen wordt.

 

Vredesactivisten waarschuwen voor gevaren wapenlobby
04-12-2017 -

Vandaag voeren vredesactivisten actie aan de European Defence Industry Summit. Daar verzamelen opnieuw politici en wapenlobbyisten om te bepalen hoe de wereld van morgen eruit zal zien. Activisten waarschuwen de conferentiegangers en politici voor het gevaar van de wapenlobby op vrede en veiligheid. “We gaan onze veiligheid toch niet in handen van de wapenindustrie leggen? Dat leidt alleen tot meer wapenexport, meer geweld, meer oorlog”.

De wapenindustrie heeft Europa stevig in zijn greep. Voor de derde keer in enkele weken tijd toont Vredesactie hoe die wapenindustrie dat voor elkaar krijgt. Vandaag voeren vredesactivisten actie aan de European Defence Industry Summit. Daar verzamelen opnieuw politici en wapenlobbyisten om te bepalen hoe de wereld van morgen eruit zal zien. Activisten waarschuwen de conferentiegangers en politici voor het gevaar van de wapenlobby op vrede en veiligheid. “We gaan onze veiligheid toch niet in handen van de wapenindustrie leggen? Dat leidt alleen tot meer wapenexport, meer geweld, meer oorlog”, zegt een van de actievoerders.

Waarschuwing! De wapenlobby brengt u en anderen rondom u ernstige schade toe.”, zegt één van de activisten aan een voorbijganger aan de ingang van het Egmontpaleis. Daar is er vandaag een lobbytop georganiseerd door de wapenindustrie. Hooggeplaatste Europese politici zoals Federica Mogherini en Europees Commissaris voor interne markt Elzbieta Bieńkowska zijn van de partij.

Dit lobby-evenement is nog maar het topje van de ijsberg. Er zijn opvallend veel contacten tussen de wapenindustrie en de Europese Unie. Uit een vraag om openbaarheid van bestuur gesteld door Vredesactie blijkt dat de Europese Commissie 37 vergaderingen had met de wapenindustrie over de opstart van een Europees militair onderzoeksprogramma.

“Het is onaanvaardbaar dat het Europees defensiebeleid wordt uitbesteed aan de wapenlobby.”, zegt Hans Lammerant van Vredesactie. “De Europese Unie is geen verantwoording verschuldigd aan de wapenindustrie, maar aan ons de Europese burger.”

Machtige wapenlobby

De wapenlobby staat sterk binnen de Europese structuren. Het lobbybudget van de grootste tien Europese wapenbedrijven is op vijf jaar tijd verdubbeld van 2,8 miljoen euro naar 5,6 miljoen euro per jaar. Met resultaat.

Op basis van interne documenten toont Vredesactie in haar nieuwe rapport Securing Profits, how the arms lobby is hijacking Europe’s defence policyhoe de wapenindustrie toegang had tot elk niveau van het besluitvormingsproces: van het bepalen van de agenda tot het uitschrijven van de modaliteiten voor de subsidiepotten. Het documenteert de symbiotische relatie tussen de wapenindustrie en de Europese instellingen en het effect dat deze relatie heeft gehad op de creatie van een Europees militair onderzoeksprogramma en het Europees Defensie Fonds.

Vorige week lanceerden de Europese lidstaten een clausule van het Verdrag van Lissabon, PESCO. De 23 lidstaten die hieraan deelnemen verbinden zich ertoe om meer uit te geven aan defensie en aan de aankoop van militair materiaal. Centraal binnen PESCO staat het Europees Defensiefonds met 40 miljard euro voor onderzoek en ontwikkeling van nieuwe wapens.

Een cadeau voor de wapenindustrie”, zegt Lammerant. Het Europees Defensie Fonds zal niet leiden tot meer veiligheid, omdat het niet bedoeld is om te leiden tot meer veiligheid. Het fonds is een industrieel stimuleringsfonds voor de grote Europese wapenmultinationals.

Een activist wordt gearresteerd
PERSBERICHT: Vredesactivisten stappen wapenlobbyconferentie binnen
23-11-2017 -

Voor het vierde jaar op rij voeren vredesactivisten actie aan een conferentie van het Europees Defensieagentschap (EDA). Vierhonderd wapenhandelaars, lobbyisten van de wapenindustrie en beleidsmakers vergaderen er samen over de toekomst van de Europese defensie. De conferentie vindt plaats achter gesloten deuren, kritische stemmen mogen er niet in. Tientallen vredesactivisten, waaronder een lid van het Europees parlement, boden zich vanochtend aan bij de ingang van de conferentie. Ze werden weggesleept door de politie. Zeventien vredesactivisten zijn gearresteerd.

Een activist wordt gearresteerd

Voor het vierde jaar op rij voeren vredesactivisten actie aan een conferentie van het Europees Defensieagentschap (EDA). Vierhonderd wapenhandelaars, lobbyisten van de wapenindustrie en beleidsmakers vergaderen er samen over de toekomst van de Europese defensie. De conferentie vindt plaats achter gesloten deuren, kritische stemmen mogen er niet in. Tientallen vredesactivisten, waaronder een lid van het Europees parlement, boden zich vanochtend aan bij de ingang van de conferentie. Ze werden weggesleept door de politie. Zeventien vredesactivisten zijn gearresteerd.
We gaan onze veiligheid toch niet in handen van de wapenindustrie leggen? Dat leidt alleen tot meer wapenexport, meer geweld, meer oorlog”, zegt een van de actievoerders van ikstopwapenhandel.eu.

Uit een vraag voor openbaarheid van bestuur gesteld door Vredesactie blijkt dat in 2016 bijna driehonderd vertegenwoordigers van de wapenindustrie uitgenodigd waren op de EDA conferentie. “Dit is een officieel EU-agentschap dat gefinancierd wordt met publiek geld”, zegt Bram Vranken van Vredesactie. “Het EDA is geen verantwoording verschuldigd aan de wapenindustrie, maar aan ons de Europese burger.
Terwijl Europese lidstaten worden verplicht te knippen in hun sociale zekerheid, worden miljarden euro’s doorgesluisd naar de wapenindustrie.” aldus één van de actievoerders die zich vandaag aanboden om de EDA-conferentie bij te wonen. Vertegenwoordigers van de wapenindustrie ontmoeten er Europese beleidsmakers zoals Federica Mogherini en Julian King.

Machtige wapenlobby
De wapenlobby staat sterk binnen de Europese structuren. Het lobbybudget van de  grootste tien Europese wapenbedrijven is op vijf jaar tijd verdubbeld van 2,8 miljoen euro naar 5,6 miljoen euro per jaar. Met resultaat.
Uit het nieuwe rapport van Vredesactie ‘Securing Profits, how the arms lobby is hijacking Europe’s defence policyblijkt hoe de besluitvorming binnen de EU rond thema's als veiligheid en defensie wordt gedomineerd door de wapenindustrie. In sommige gevallen kopieert de Europese Commissie bijna letterlijk het advies van de wapenlobby. Het middenveld noch het Europees Parlement hebben daarbij enige substantiële inspraak.

40 miljard voor de wapenindustrie
Vorige week lanceerden de Europese lidstaten een clausule van het Verdrag van Lissabon, PESCO. De 23 lidstaten die hieraan deelnemen verbinden zich ertoe om meer uit te geven aan defensie en aan de aankoop van militair materiaal. Centraal binnen PESCO is een Europees Defensiefonds van 40 miljard euro voor onderzoek, ontwikkeling en aankoop van nieuwe wapens.
Een cadeau voor de wapenindustrie”, zegt Vranken. “Het Europees Defensie Fonds zal niet leiden tot meer veiligheid, omdat het niet bedoeld is om te leiden tot meer veiligheid. Het fonds is een industrieel stimuleringsfonds voor de grote Europese wapenmultinationals.

Meer info:
www.facebook.com/Istopthearmstrade.eu

Meer foto’s van de actie

PERSBERICHT: wake-up call voor Europa "Geef geen geld aan wapenfabrikanten"
09-11-2017 -

Tientallen burgers proberen vandaag de gebouwen van het Europees Parlement binnen te gaan. Met wekkers, sirenes en bellen schudden ze Europarlementsleden wakker. “Wij willen niet dat er publiek geld gaat naar de wapenindustrie”, zegt één van de activisten. “Op dit moment volgt de EU enkel de agenda van een aantal grote wapenbedrijven die niet geïnteresseerd zijn in het vreedzaam oplossen van conflicten. Het is tijd dat onze volksvertegenwoordigers luisteren naar de Europese burger en niet enkel oren hebben naar de belangen van de wapenindustrie.”

Tientallen burgers proberen vandaag de gebouwen van het Europees Parlement binnen te gaan. Met wekkers, sirenes en bellen schudden ze Europarlementsleden wakker. “Wij willen niet dat er publiek geld gaat naar de wapenindustrie”, zegt één van de activisten. “Op dit moment volgt de EU enkel de agenda van een aantal grote wapenbedrijven die niet geïnteresseerd zijn in het vreedzaam oplossen van conflicten. Het is tijd dat onze volksvertegenwoordigers luisteren naar de Europese burger en niet enkel oren hebben naar de belangen van de wapenindustrie.”

Het Europees Parlement en de Europese lidstaten buigen zich over het opstarten van een Europees Defensie Fonds ter ondersteuning van de wapenindustrie. Europa wil de komende tien jaar 40 miljard euro spenderen aan subsidies voor onderzoek, ontwikkeling en aankoop van nieuwe wapens. “Hallucinant.”, zegt Bram Vranken, van Vredesactie. “Overal moet bespaard worden, maar de EU heeft wel geld voor een industrie met bloed aan de handen.”

“Subsidies voor de wapenindustrie: de wereld wordt er niet beter van, enkel de wapenbedrijven”, legt één van de deelnemers uit aan passanten in het Europees Parlement. “Het Europees Defensiefonds zal niet zorgen voor een veiliger Europa, maar wel voor meer wapenexport, meer geweld, meer oorlog.”

Machtige wapenlobby

Uit het nieuwe rapport van Vredesactie ‘Securing Profits, how the arms lobby is hijacking Europe’s defence policy’ blijkt hoe de besluitvorming rond die 40 miljard werd gedomineerd door de wapenindustrie. De 'civil society' noch het Europees Parlement hadden enige substantiële inspraak. In sommige gevallen kopieert de Europese Commissie bijna letterlijk het advies van de wapenlobby. Het leidt tot een nooit eerder geziene versnelling van de militarisering van de Europese Unie met één doel: de defensie-industrie rendabel houden. De vraag welke wapens ontwikkeld moeten worden en of ze nodig zijn, wordt niet gesteld.

“Als we het Europees veiligheidsbeleid uitbesteden aan de wapenindustrie dan schiet er van het Europese vredesproject niets over.”, zegt Vranken. “Het Europees Defensie Fonds zal niet leiden tot meer veiligheid, omdat het niet bedoeld is om te leiden tot meer veiligheid. Het fonds is een industrieel stimuleringsfonds voor de grote Europese wapenmultinationals.”


 

Achtergrond: Het Europees Defensie Fonds

Het Europees Defensiefonds bestaat uit twee delen:

1. Een militair onderzoeksprogramma van 500 miljoen euro per jaar. De Commissie wil hiermee de ontwikkeling van controversiële technologieën zoals drones en killer robots ondersteunen.

2. Een 'capaciteitsfonds' van 5 miljard euro per jaar om de gezamenlijke ontwikkeling en de aanschaf van wapensystemen door de lidstaten te garanderen. De financiering wordt voor 80 procent door de lidstaten gedragen. Europa staat in voor de overige 20 procent als de lidstaten zich verbinden tot het kopen van het eindproduct. Bovendien moeten de lidstaten de aankoop van wapens via het Europees defensiebudget niet meerekenen in hun begrotingstekort. Met andere woorden, lidstaten moeten besparen op sociale voorzieningen, onderwijs, justitie en gezondheidszorg om de EU begrotingsnormen te halen. Maar miljarden uitgeven aan nieuwe wapensystemen wordt beloond.
 


Perscontact:

Bram Vranken

0497 13 14 64

bram@vredesactie.be

www.facebook.com/Istopthearmstrade.eu

www.ikstopwapenhandel.eu

Foto's:

https://www.flickr.com/photos/vredesactie/

Pagina's