Geen Europese subsidies aan de wapenindustrie
26-09-2016 - De EU commissievoorzitter Juncker zei vorige week in zijn jaarlijkse ‘State of the Union’ dat het hoog tijd is dat de Europese Unie “wat strijdvaardiger wordt”. Sinds de Brexit circuleren in Parijs en Berlijn grootse plannen voor een Europees leger. In onzekere tijden moet er meer geïnvesteerd worden in defensie en daarvoor is ook een sterke wapenindustrie nodig, zo luidt de redenering. De vraag of een sterke wapenindustrie de veiligheid van burgers wel een stap dichterbij brengt, wordt niet gesteld.

Dit artikel verscheen eerder als opinie in het Belang van Limburg.

Het meest frappante idee is wel de subsidiëring van deze miljardenindustrie. Het Europees Parlement stemt eind deze maand over een onderzoeksprogramma voor de ontwikkeling van nieuwe wapens. Welke wapentechnologie gesubsidieerd zal worden is onbekend. Wie de eigendomsrechten zal opstrijken is evenzeer onduidelijk. Nochtans gaat het over een subsidieprogramma dat op termijn 3,5 miljard euro zou omvatten.

Dit zou een primeur zijn. Nooit eerder ging er Europees belastinggeld rechtstreeks naar de wapenindustrie. Nochtans zit de EU nu al krap bij kas. Civiele onderzoeksprogramma’s worden afgebouwd en de Europese schuldenberg stapelt zich op. Terwijl Europese lidstaten worden verplicht te knippen in hun sociale zekerheid, dreigen miljarden doorgesluisd te worden naar de wapenindustrie.

Democratische controle is zo goed als onbestaande. De meeste beslissingen worden door de Europese Commissie achter gesloten deuren genomen, in samenspraak met de wapenindustrie. Bijna alle grote wapenbedrijven zitten regelmatig samen met de Europese Commissie. Een expertengroep die de Commissie adviseerde over dit militair onderzoeksprogramma bestond voor de helft uit lobbyisten van de wapenindustrie. Kritische stemmen uit het maatschappelijk middenveld of onafhankelijke experten vinden amper gehoor.

Een Europees beleid op maat van de wapenindustrie komt de vrede en veiligheid van Europa allerminst ten goede. De doelstelling van de industrie is om winst te maken. Jaarlijks wordt er voor miljarden aan wapens geëxporteerd naar Saoedi-Arabië en andere golfstaten. Ook IS vecht volgens een rapport van Amnesty International met Europese wapens. Als de EU echt werk wil maken van vrede en veiligheid, dan zou het beter de wapenhandel stoppen.

Wat is er mis met het Europees Defensie Agentschap?
19-09-2016 - Op 10 november is het opnieuw verzamelen geblazen voor de lobbyisten van de wapenindustrie. De jaarlijkse conferentie van het Europees Defensie Agentschap (EDA) is een lobbyevent dat hoog op de agenda prijkt van zowel Europese politici als de CEO's van de wapenindustrie. Vredesactie mag dan wel niet uitgenodigd zijn, ook wij zullen aanwezig zijn. Onze boodschap is klaar en duidelijk: geen wapendealers in Brussel.

Belastingvermindering voor de aankoop van wapens, subsidies voor wapentechnologie, Europees geld voor ontwikkelingshulp naar legers in het Zuiden, het zijn maar enkele van de voorstellen die de EU het afgelopen jaar lanceerde. Wie denkt actief mee? Wie wil het graag uitvoeren? Het EDA staat in vele gevallen op de eerste rij.

De wapenindustrie in de cockpit

“De Europese wapenindustrie is een vurig voorstander van dit Agentschap.”, zo liet Javier Solona, toenmalig Europees vertegenwoordiger voor buitenlands beleid, in mei 2004 optekenen tijdens een Europese defensietop. Enkele maanden later werd het Europees Defensie Agentschap boven de doopvont gehouden. Solona's opmerking was een understatement. De Europese wapenindustrie was niet enkel enthousiast over de oprichting van het EDA, het was op basis van voorstellen van de wapenindustrie dat het EDA tot stand is gekomen.

Reeds tijdens gesprekken in 2002, die de basis vormden voor het Verdrag van Lissabon, werden de krijtlijnen uitgezet voor een Europees “bewapeningsagentschap”. Werkgroep VIII, die zich tijdens deze gesprekken boog over defensie, werd in grote mate gedomineerd door de belangenvertegenwoordigers van de defensie-industrie. Van de dertien leden waren er drie van de defensie-industrie zelf, waaronder BAE Systems en EADS (later herdoopt tot Airbus). Kritische stemmen uit het maatschappelijk middenveld ontbraken.Het is dan ook niet te verwonderen dat van meet af het EDA expliciet de opdracht kreeg de belangen van de Europese wapenindustrie te verdedigen. Het “versterken” van de Europese defensie-industrie zo noemt dat in de mission statement van het EDA.

2016: kanteljaar naar een militair Europa?

Twaalf jaar later laten de resultaten zich raden. De wapenindustrie heeft haar greep op de Europese instellingen verder versterkt. Het EDA ziet 2016 als een kantelpunt naar een militair Europa. Het verkrijgen van Europese subsidiëring voor wapenonderzoek is daarbij het belangrijkste streefpunt dat zowel op de agenda van het EDA als de wapenindustrie prijkt.

Europese subsidies voor de wapenindustrie zouden een primeur zijn. Tot nu toe financierde de Europese Unie enkel civiel onderzoek. Wapentechnologie was uitdrukkelijk uitgesloten van de Europese subsidiepot.

Komt hier verandering in? Het Europees Parlement stemt in september over een eerste schijf van tachtig miljoen euro voor de wapenindustrie voor een periode van drie jaar. Indien het parlement dit precedent goedkeurt, dreigt meer geld te volgen. Op vraag van de Europese Commissie adviseerde de wapenindustrie namelijk al een opvolgprogramma van 3,5 miljard euro voor de periode van 2021 tot 2027.

Het Europees Parlement wordt gevraagd voor een blanco cheque te stemmen. Welke projecten gesubsidieerd zullen worden of wie de eigendomsrechten van de onderzoeksresultaten zal krijgen is onbekend. Deze beslissingen worden achter gesloten deuren genomen zonder enig democratisch debat. Nochtans zijn deze vragen cruciaal. De wapenindustrie doet er alles aan om de eigendomsrechten voor zichzelf op te eisen. Met andere woorden, niet alleen dreigen wapenbedrijven handenvol gemeenschapsgeld te krijgen toegestopt voor onderzoek naar militaire technologie, de resultaten van dat onderzoek worden naar alle waarschijnlijkheid ook nog eens geprivatiseerd.

Europa: weinig visie, veel wapens

In juni lanceerde Federica Mogherini, de Europese hoge vertegenwoordiger voor buitenlands beleid, een globale strategie voor het Europees buitenlands en veiligheidsbeleid. Mogherini's visie is sterk militair gekleurd. Ze wil dat Europa overal ter wereld en op elk moment militair kan ingrijpen. Hiervoor moeten de lidstaten meer wapens kopen. Daarom roept Mogherini de lidstaten op om twintig procent van hun defensiebudgetten te spenderen aan wapenaankopen. Dit zou natuurlijk een opsteker zijn voor de wapenindustrie. Mogherini stelt in haar globale strategie dan ook dat een sterke wapenindustrie een absolute vereiste is. Een wapenindustrie die uiteraard in een nauwe 'dialoog' staat met de Europese beleidsmakers. Het EDA krijgt een centrale plaats toebedeeld. Zo staat in de tekst te lezen dat “the full use of the European Defence Agency’s potential are essential prerequisites for European security and defence efforts underpinned by a strong European defence industry.”

EDA conferentie: geen wapendealers in Brussel

Deze beleidsinitiatieven staan ongetwijfeld hoog op de agenda van de jaarlijkse conferentie van het EDA, dé hoogmis voor lobbyisten. Die dag verzamelt het kruim van de Europese beleidsmakers, het leger en de wapenindustrie om de koers van de Europese defensie te bepalen. De aankondiging van de conferentie van november 2016 belooft alvast weinig goeds: het EDA belooft een “uniek platform te bieden voor beleidsmakers om er zich van te verzekeren dat de wapenindustrie in vorm blijft”.

De genodigde gasten zijn niet van de minste. Federica Mogherini is één van de belangrijkste genodigden maar ook ministers van defensie zijn meestal aanwezig. Zo was toenmalig minister van defensie Pieter De Crem in 2014 nog één van de gastsprekers. Daarnaast mogen 'hooggeplaatste industriëlen' tijdens de panelgesprekken hun visie uit de doeken doen, zo luidt de aankondiging.

Europese beleidsmakers leggen ons veiligheidsbeleid in handen van de wapenindustrie. Dit leidt enkel tot meer wapenexport en meer oorlog. De belangen van de wapenindustrie zijn niet die van vrede en stabiliteit, maar die van winst en groei. Een industrie die profiteert van oorlog zou niet achter gesloten deuren mogen vergaderen met Europese beleidsmakers.

Neem op 10 november deel aan de actie: geen wapendealers in Brussel.

Europese vredesbeweging vecht tegen wapendeals in de rechtszaal
19-09-2016 - Er beweegt iets in Europa. Vredesbewegingen hebben het gehad met het lakse wapenexportbeleid van hun overheden. In het Verenigd Koninkrijk, Nederland, Italië en Frankrijk werden rechtszaken gestart tegen verleende wapenexportvergunningen. Terecht. De oorlogen in het Midden-Oosten worden maar al te dikwijls in stand gehouden met Europese wapens.

De Europese wapenexport gaat al jarenlang pijlsnel de hoogte in. In 2000 schommelde de jaarlijkse waarde van de vergunde wapenexport nog rond 13 miljard euro. In 2013 was dit al gestegen tot 36 miljard, bijna een verdrievoudiging. Ongeveer een kwart van die export gaat naar de Arabische wereld. Het valt dan ook niet te verwonderen dat Europese wapens worden gebruikt in de oorlogen in Jemen, Syrië en Irak.

Processen in Italië en Groot-Brittannië

Saoedi-Arabië is al jaren een geliefkoosde bestemming van Britse wapens. Dat Saoedi-Arabië momenteel Jemen bestookt met Britse bommen, lijkt voor de Britse overheid geen probleem. Voormalig premier Tony Blair zette, onder druk van Saoedi-Arabië, zelfs een corruptieonderzoek naar wapendeals met Saoedi-Arabië stop. De Britse organisatie Campaign Against the Arms Trade (CAAT) spande een proces aan tegen de Britse overheid. Het Britse hooggerechtshof heeft nu bepaald dat CAAT wel degelijk het recht heeft om het Britse wapenexportbeleid naar Saoedi-Arabië voor de rechtbank te gooien. Dit is een belangrijke eerste overwinning. Het Britse gerecht zal eind dit jaar beslissen of de Britse wapenexport naar Saoedi-Arabië überhaupt wel legaal was.

In Italië produceert het wapenbedrijf Rheinmetall bommen die via Sardinië aan Saoedi-Arabië worden geleverd. Onderzoeksjournalisten en mensenrechtenactivisten documenteerden hoe de Saoedi-Arabische luchtmacht deze bommen vervolgens inzet om burgers te bombarderen. De afgelopen maanden vonden minsten vijf leveringen plaats. Volgens Francesco Vignarca, woordvoerder van de Italiaanse vredesbeweging Rete Disarmo, zijn dit “bommen die gebruikt worden voor het bombarderen van Jemen, zonder enig VN-mandaat. Dit heeft het conflict enkel verergerd en geleid tot duizenden doden en de grootste humanitaire crisis in het Midden Oosten.”
Rete Disarmo heeft haar onderzoek eind augustus overhandigd aan de openbare aanklager, die nu bij wet verplicht is om eventuele criminele inbreuken verder te onderzoeken.

Palestijnse familie sleept wapenbedrijf voor de rechter

Van een andere aard is de rechtszaak in Frankrijk tegen het wapenbedrijf Exxelia Technologies voor medeplichtigheid aan oorlogsmisdaden in Gaza. De Shuheibar familie van Gaza City verloor drie kinderen in een Israëlische luchtaanval in 2014.

Tussen de restanten van de Israëlische raket werden onderdelen teruggevonden van het Franse bedrijf Exxelia. De raket werd naar alle waarschijnlijkheid afgeschoten door een drone. De familie heeft nu een rechtszaak aangespannen tegen het wapenbedrijf. Indien de openbare aanklager de zaak ontvankelijk verklaart, kan de CEO van Exxelia Technologies crimineel vervolgd worden en dient een schadevergoeding betaald te worden aan de familie.

Europese regelgeving: “enkel bedrijven belanghebbend”

In Nederland heeft een coalitie van mensenrechtenadvocaten en vredesbewegingen een rechtszaak aangespannen tegen een wapenexportvergunning van de Nederlandse overheid naar Egypte. Ondanks de Egyptische betrokkenheid in de oorlog in Jemen en de afschuwelijke staat van de mensenrechten in Egypte, heeft de Nederlandse overheid toch de beslissing genomen om wapens uit te voeren naar dat land.

Enkele weken (wanneer ongeveer? In juli?) geleden oordeelde de rechter echter dat de civiele maatschappij zich geen burgerlijke partij kan stellen tegen een wapenexportvergunning. Bizar. De Nederlandse wetgeving kent wel degelijk een vorderingsrecht voor organisaties. Bovendien kan de wapenindustrie wél tegen een geweigerde exportvergunning in beroep gaan. Deze uitspraak werd gemaakt op basis van Europese regelgeving die bepaalt dat enkel bedrijven in beroep kunnen gaan tegen exportbeslissingen. Stop Wapenhandel, PAX en NJCM beraden zich alvast over verdere juridische stappen.

In België is het voor vredesorganisaties zo goed als onmogelijk om een proces op te starten tegen een wapenlevering. De Belgische rechtspraak is zeer terughoudend om organisaties als belanghebbend te erkennen. In de praktijk zorgt dit voor willekeur. Een proces van o.a. Vredesactie tegen een levering geweren van FN Herstal aan Nepal werd door de Raad van State geweigerd omdat vredesbewegingen niet als belanghebbend werden beschouwd. In 2009 wisten de mensenrechtenorganisatie La Ligue des Droits de l'Homme en CNAPD daarentegen wel degelijk een wapenlevering aan kolonel Kadhaffi te doen opschorten.

Europese overheden in hun blootje

De wapenexport naar het Midden-Oosten is zo flagrant in strijd met wapenexportwetgeving, dat steeds meer Europese overheden zich moeten verantwoorden in de rechtszaal. Volgens Europese regelgeving is wapenexport naar gebieden in oorlog of naar landen die de mensenrechten schenden verboden. Hoewel dit overduidelijk het geval is in Egypte, Palestina of Jemen gaat de wapenexport onverminderd door. Het liefst blijven overheden stil over het door hen gevoerde wapenexportbeleid. Deze rechtszaken zetten het gevoerde beleid in de schijnwerper en zetten de Europese regeringen in hun blootje.

Wapens zoeken in het donker
08-09-2016 - De Vlaamse regering geeft nu toch een wapenvergunning voor Saoedi-Arabië. Eerder dit jaar zei Geert Bourgeois nochtans dat het 'zeer onwaarschijnlijk' is dat er vanuit Vlaanderen nog wapens vertrekken naar het land. Het is tijd dat de minister-president werk maakt van een transparant beleid. Het schermen met beroepsgeheim komt het democratisch en maatschappelijk debat allerminst ten goede.

Volgens de minister-president is de wapenlevering louter voor civiel gebruik. Wie de effectieve bestemmeling en producent is wil Bourgeois niet kwijt. Dat valt onder het beroepsgeheim zo wordt er geschermd. De minister-president wil wel kwijt dat de vizieren in kwestie 'maar' 6 maal uitvergroot kunnen worden en dus zelfs niet in militaire situaties ingezet kunnen worden.

Dit is misleidend. Minister-president Bourgeois verhult en onthult willes nilles informatie die een maatschappelijk en parlementair debat onmogelijk maken. Enerzijds schermt hij met het beroepsgeheim van de Vlaamse industrie. Anderzijds minimaliseert hij het probleem door het gebruik van informatie waar enkel de regering beschikking over heeft.

Met wat doelgericht giswerk, komt het civiel karakter van de vizieren waar Bourgeois het over heeft op wankele schroeven te staan. In Vlaanderen is het aantal producenten van vizieren immers beperkt, zeker als het gaat over vizieren die exact 6-maal kunnen inzoomen. De Irbis 6x van het wapenbedrijf OIP Systems in Oudenaarde sluit wel heel nauw aan bij Bourgeois' beschrijving. Op de site van het bedrijf zien we militairen poseren met wapens uitgerust met de Irbis 6x vizieren. De beschrijving preciseert bovendien dat deze vizieren te integreren zijn met 'mitrailleurs, geweren en anti-tank wapens'.

Het civiel karakter van deze vizieren is daardoor wel zeer twijfelachtig. Zonder bevestiging door de Vlaamse regering, blijft dit uiteraard geïnformeerd giswerk. Dat toont net de aard van het probleem. Een gebrek aan informatie staat een onderbouwd maatschappelijk en politiek debat in de weg.

Saoedi Arabië: hofleverancier van Syrische rebellen

Niet alleen bestaan er vragen over de geëxporteerde wapens, ook de gebruiker van deze vizieren is in nevelen gehuld. Volgens de minister-president kent het gebruik van deze vizieren geen militair eindgebruik. Ook hier blijft Bourgeois vaag. Voor wie zijn deze vizieren dan wel bestemd? De Saoedische politie bijvoorbeeld? Ook geen doetjes. In 2011 werd er door de politie nog met scherp geschoten op betogers.

Bovendien bevoorraadt Saoedi-Arabië op grote schaal Syrische rebellen, onder andere met anti-tank wapens. Een recent rapport van het Balkan Investigate Reporting Network (BIRN) onthulde dat Saoedi Arabië een draaischijf is van Oost-Europese wapens naar Syrische rebellen. Sinds 2012 sluisde Saoedi Arabië op die manier wapens ter waarde van 1.2 miljard euro door. Een deel van die wapens kwam terecht bij radicale islamistische groepen zoals het Al Nusra front, Ansar al-Sham en IS.

Nochtans was het Vlaams beleid duidelijk: naar Saoedi-Arabië exporteer je niet. Het Europees Parlement riep eerder dit jaar al op tot een wapenembargo op het land. Saoedi Arabië lapt de internationale regelgeving aan zijn laars. Het land bombardeert al maandenlang ziekenhuizen, scholen en vluchtelingenkampen in Jemen, exporteert wapens naar Syrische rebellengroepen en onderdrukt haar eigen bevolking. Het is tijd dat Bourgeois zijn eigen beloftes houdt en de export naar Saoedi Arabië stopt.

Vlaamse regering: doe je huiswerk

Deze exportvergunning toont aan dat er iets schort met het Vlaams wapenhandelsbeleid. Eerst wordt er niet geëxporteerd naar Saoedi Arabië, dan toch weer wel. De informatie die beschikbaar is onvoldoende en gebrekkig. Een consistent en transparant beleid ontbreekt. Dit staat de democratische en maatschappelijke controle in de weg.

De Vlaamse regering buigt zich al maanden over de herziening van het wapenhandeldecreet. Het valt te hopen dat de minister-president van deze kans gebruik maakt om veiligheid en mensenrechten boven economie te plaatsen. Het gaat immers om mensenlevens.

 

12 redenen waarom Europese subsidies voor wapentechnologie een slecht idee zijn
30-08-2016 -

Woensdag 31 augustus debateert het Europees parlement over het subsidiëren van wapentechnologie voor 80 miljoen euro. Dit na jarenlang hardnekkig gelobby van de wapenindustrie. In plaats van de wapenindustrie te subsidiëren, zou Europa beter investeren in vrede. Lees hier 12 redenen waarom het Europees Netwerk tegen Wapenhandel (ENAAT) de Europese parlementsleden oproept om tegen de subsidiëring van de wapenindustrie te stemmen.

Europese Commissie stelt voor: ontwikkelingshulp voor legers ontwikkelingslanden
20-07-2016 - Worden in de toekomst legers in ontwikkelingslanden gesponsord met EU ontwikkelingsgeld? Als het van de Europese Commissie en Federica Mogherini, de EU Hoge Vertegenwoordiger voor Buitenlands Beleid afhangt zou dit wel degelijk een mogelijkheid worden. In een gezamenlijk persbericht maakt de Europese Commissie bekend een voorstel op tafel te leggen om ontwikkelingshulp in de toekomst aan te wenden als militaire hulp. Ook het Soedanees leger zou wel eens één van de begunstigden kunnen zijn.

De Commissie maakte eerder deze maand in een persbericht bekend een voorstel op tafel te leggen om zo'n 100 miljoen euro ontwikkelingshulp voor de periode 2017-2020 te gebruiken voor het “ondersteunen van alle componenten van de veiligheidssectoren van partnerlanden, inclusief het leger”.

Hierdoor zou het mogelijk worden om ontwikkelingshulp aan te wenden voor training van troepen, militaire voertuigen voor troepentransport, grensbewaking, surveillance-apparatuur en ontmijning operaties. Volgens de Commissie zijn “duurzame oplossingen voor conflict en onveiligheid niet mogelijk zonder bijdrage van het leger”.

Europese ontwikkelingshulp voor oorlogsmisdadigers?

Volgens de EU Observer zou het Soedanees leger één van de begunstigden kunnen zijn. In een plan dat eerder dit jaar uitlekte stelde de Commissie al vooor om de Soedanese grensbewaking te helpen bekostigen. Die steun zou onder andere voorzien in camera's en auto's. En ook vliegtuigen worden niet helemaal uitgesloten.

De Soedanese grens wordt bewaakt met hulp van de Rapid Support Force (RSF). De RSF bestaat onder andere uit voormalige militieleden van de Janjaweed, een militie die beschuldigd wordt van misdaden tegen de menselijkheid. Onlangs maakte Human Rights Watch bekend dat de RSF zich in 2014 en 2015 nog schuldig maakte aan het vernietigen van dorpen en het doden van burgers.

Ook Eritrea en Zuid-Soedan komen in het plan in aanmerking voor hulp in het tegenhouden van migratie. Beide regimes staan bekend vanwege hun abominabel slechte prestaties op het gebied van mensenrechten en democratie.

“Het ondersteunen van de veiligheidssector van partnerlanden ondersteunt de EU doelstelling voor het promoten van democratie en mensenrechten en het bewaren van vrede en internationale veiligheid”, stelt het persbericht van de Commissie verder nog.

Het geven van ontwikkelingshulp voor militaire doeleinden brengt vrede en stabiliteit geen milimeter vooruit. Integendeel. Mogelijk zal de Europese Unie repressieve regimes steunen die net de oorzaak zijn van onveiligheid en oorlog. Indien de Commissie werkelijk serieus is over deze doelstellingen, dan zijn er maatregelen die alvast beter werken. Het stoppen van de wapenhandel is er daar één van.

 

EU kiest in strategische visie voor meer wapens en meer wapenindustrie
29-06-2016 - Gisteren stelde Federica Mogherini, de EU Hoge Vertegenwoordiger voor Veiligheid en Buitenlands Beleid, haar strategische visie voor over het Europees buitenlands beleid. Van veel visie is er echter geen sprake. Mogherini haalt dezelfde recepten uit de kast. Meer geld voor defensie en meer geld voor de defensie-industrie. Het Europees Defensieagentschap moet in dit militair Europa een prominente rol krijgen.

Gisteren overhandigde Federica Mogherini haar strategische visie op buitenlands beleid aan de lidstaten. Het is van 2003 geleden dat de Europese Unie een strategische visie publiceerde.

Mogherini's visie op het Europees buitenlands beleid is sterk militair gekleurd. Ze wil dat de Europese lidstaten waar en wanneer ook militair kunnen ingrijpen. Hiervoor moeten de lidstaten meer wapens kopen. Zo roept Mogherini de lidstaten op om 20 procent van hun defensiebudgetten te spenderen aan aankopen van militair materiaal.

Mogherini wilt daarom een sterke wapenindustrie uitbouwen. Een wapenindustrie die uiteraard in nauw 'dialoog' staat met de Europese beleidsmakers:

"A solid European defence, technological and industrial base needs a fair, functioning and transparent internal market, security of supply, and a structured dialogue with defence relevant industries."

Meer nog, voor het eerst zou er ook Europees geld gaan naar militair onderzoek:

“Crucially, EU funding for defence research and technology […] will prove instrumental in developing the defence capabilities Europe needs.”

Ook het Europees Defensieagentschap, een officiële Europese instelling met als taak de ondersteuning van de wapenindustrie, moet hierin een prominente rol splen:

“full use of the European Defence Agency’s potential are essential prerequisites for European security and defence efforts underpinned by a strong European defence industry.”

Mogherini zegt in haar visie vrede te willen promoten. De vraag is of meer wapens vrede een stap dichterbij brengen.

 

Lobbytour Wapenhandel op zondag 26 juni
13-06-2016 - De wapenindustrie is goed vertegenwoordigd in Brussel en verzekert zich zo van een stevige stempel op het EU beleid. Hoe ze dat doen? Je komt het te weten op de Lobbytour.

Weet jij wie er in Brussel aan de touwtjes trekt?
Ontdek het op deze alternatieve stadswandeling door de Europese wijk

Beleidsbeïnvloeding is van alle tijden. Wie iets in de pap te brokken wil hebben, zorgt er best voor dat hij zich dichtbij de bron bevindt. Grote bedrijven steken veel tijd en geld in contacten met onze politici. Hiervoor maken ze gebruik van lobbyisten, professionele verkopers die de belangen van hun bedrijf behartigen. In de Europese wijk in Brussel, dichtbij de Europese instellingen, zijn tussen de 15 000 en 30 000 lobbyisten in de weer.

Ook de wapenindustrie is er goed vertegenwoordigd en verzekert zich zo van een stevige stempel op het EU beleid. Hoe ze dat doen?
Vredesactie zocht het uit en u komt het te weten op de Lobbytour.

De Lobbytour kadert in de campagne ikstopwapenhandel.eu, start om 14u en eindigt om 16u.
Schrijf je in, of contacteer ons voor meer info op lobby@vredesactie.be
---
Naar het facebook-evenement

Belgische bedrijven op grootste wapenbeurs ter wereld
13-06-2016 - Vandaag is Eurosatory, de grootste wapenbeurs ter wereld, in Parijs van start gegaan. Meer dan 1000 bedrijven stellen er deze week hun wapens tentoon. Ook een twintigtal Belgische bedrijven zijn aanwezig.

Vandaag is Eurosatory, de grootste wapenbeurs ter wereld, in Parijs van start gegaan. Meer dan 1000 bedrijven stellen er deze week hun wapens tentoon, waaronder drones, tanks en pantserwagens. Ook een twintigtal Belgische bedrijven zijn aanwezig. De wapenbeurs wordt mede georganiseerd door het Franse ministerie van defensie.

De wapenbeurs trekt zo een 50.000 bezoekers, onder wie ook vertegenwoordigers van repressieve regimes en landen in oorlog. Zo staan onder andere Qatar, Bahrein en Saoedi-Arabië op de gastenlijst.

Nochtans riep het Europees Parlement in februari de lidstaten nog op om de export naar Saoedi-Arabië zo snel mogelijk te staken vanwege haar bombardementen in Jemen.

Opmerkelijk, ook drie landen waar een Europees wapenembargo op van kracht is, hebben een uitnodiging voor de wapenbeurs ontvangen. Het gaat om China, Myanmar en Congo.

Vredesactie vzw reageert verontwaardigd. “Dit slaat echt alles.”, zegt Bram Vranken van Vredesactie. “Landen die onder een wapenembargo staan, worden hier uitgenodigd om wapens te kopen. Neemt de Franse overheid zichzelf nog wel serieus?”

Belgische cocktailparty voor wapenhandelaars

Ook de Belgische wapenindustrie is goed vertegenwoordigd. Meer dan twintig Belgische wapenbedrijven, waaronder FN Herstal en CMI Defence, stellen hun wapentuig tentoon. Op woensdag organiseert de Belgische federatie van de wapenindustrie, BSDI, bovendien een cocktailparty voor wapenhandelaars.

Deze bedrijven zijn niet onomstreden. CMI Defence leverde geschutkoepels voor pantserwagens ter waarde van 3.2 miljard euro aan Canada, maar met eindbestemming Saoedi-Arabië.

“Recente cijfers van de Europese Unie wijzen uit dat België massaal wapens exporteert naar Saoedi-Arabië.”, zegt Vranken. “Dit is crimineel. Deze wapens worden gebruikt voor het schenden van de mensenrechten en het schenden van het internationaal humanitair recht. Dit leidt enkel tot meer instabiliteit en meer oorlog.”

Actievoerders blokkeren toegang

Onder de slagzin 'Eurosatory: voorbereiding van de oorlogen van morgen' maken vredesactivisten zich op voor een week van acties. Vandaag plannen activisten onder andere een blokkade van de ingang van de wapenbeurs.

“De landen die hier aanwezig zijn, zwengelen wereldwijd oorlog en conflict aan.”, zegt één van de activisten. “Dit is dé mondiale referentie van de supermarkt des doods.”

---

Meer achtergrondinfo over Belgische en Vlaamse wapenexport vind je in dit dossier,
We posten regelmatig meer nieuws over de acties in Parijs op onze facebookpagina

Vlaamse wapenexport: bezorgd zijn is niet genoeg
07-06-2016 - Alle Vlaamse parlementsleden kregen de afgelopen twee weken meer dan 600 berichten in hun mailbox van bezorgde Vlamingen. "Ik wil met deze mail uw aandacht vragen voor een schrijnende tekortkoming van de Vlaamse wapenhandelwetgeving," schreven ze. "De Vlaamse regering weet amper waar Vlaamse wapens terecht komen. Volgens cijfers van het Vlaams Vredesinstituut schommelt het ongekend eindgebruik tussen 60 en 78 procent."

Op vrijdag 20 mei bezetten vredesactivisten meer dan 12 uur het dak van het wapenbedrijf Advionics. Omdat de export naar Saoedi-Arabië zo snel mogelijk moet stoppen. In de dagen die volgden stuurden meer dan 600 mensen een e-mail naar de Vlaamse parlementsleden. Met de vraag de gaten in de wapenexportwetgeving dringend te dichten.

Alle Vlaamse parlementsleden kregen de afgelopen twee weken meer dan 600 berichten in hun mailbox van bezorgde Vlamingen. "Ik wil met deze mail uw aandacht vragen voor een schrijnende tekortkoming van de Vlaamse wapenhandelwetgeving," schreven ze. "De Vlaamse regering weet amper waar Vlaamse wapens terecht komen. Volgens cijfers van het Vlaams Vredesinstituut schommelt het ongekend eindgebruik tussen 60 en 78 procent."

Saoedi-Arabië is op dit moment betrokken in een bloedige oorlog in Jemen. Uit onderzoek van het Vlaams Vredesinstituut blijkt dat de Saoedi's daarbij ook Vlaamse wapens inzetten. Zo bevatten hun Eurofighter gevechtsvliegtuigen radarsystemen van het Brugse bedrijf Advionics. En dat is wellicht nog maar het topje van de ijsberg. Minister-president Geert Bourgeois zei onlangs geen wapens meer uit te voeren naar Saoedi-Arabië. De 600 mailers stellen terecht de vraag: "Hoe kan de Vlaamse regering die belofte waarmaken, als we van het merendeel van de uitgevoerde wapens geen idee hebben waar ze terecht komen?"

Politieke partijen tegen wapenexport naar Saoedi-Arabië

Bijna alle politieke partijen reageerden op de e-mails. Vlaamse Parlementsleden van alle fracties lieten weten tegen verdere wapenexport naar Saoedi-Arabië te zijn. Enkel een reactie van CD&V bleef uit.

Tine Soens (sp.a) liet weten dat “Net zoals u ben ik ontzettend bezorgd over Vlaams militair materieel dat naar landen zoals Saudi-Arabië gaat, waar er systematisch grove schendingen van de mensenrechten gebeuren en die deelnemen aan een regionaal conflict met verschillende inbreuken op het internationaal humanitair recht.”
Wouter van Besien (Groen) zegt “dat Vlaanderen moet verbieden om wapens of onderdelen van wapens te exporteren naar gebieden in oorlog.”

Ook de meerderheidspartijen vinden dat wapenexport naar Saoedi Arabië helemaal geen goed idee is. Gwendolyn Rutten en Bart Somers (Open VLD) lieten weten dat “het verschrikkelijke conflict in Jemen en de dramatische humanitaire situatie een van de redenen is waarom ook Open Vld in het recente verleden zeer kritisch is geweest voor Saudi-Arabië in deze context, en (samen met CD&V en NV.A) heeft gevraagd dat Vlaanderen haar wapenhandel met het land opschort.”
Matthias Diependaele en Jan Van Esbroeck (NV-A) laten weten “ernstig bezorgd te zijn over de mensenrechtensituatie in Saoedi-Arabië”.

NV-A miskent problemen

Verder minimaliseren Diependaele en Van Esbroeck in hun reactie de problemen die er zijn. Volgens de NV-A'ers is “de uitvoer van militaire goederen vanuit Vlaanderen naar Saoedi-Arabië vandaag eigenlijk onbestaande.”

Het klopt dat er de laatste jaren officieel bijna geen Vlaamse wapens naar Soedi-Arabië gingen. Maar dat zijn enkel de wapens waarvan we weten waar ze terecht komen. Van meer dan 60 procent van de wapens die Vlaanderen verlaten, weten we niet wie de eindgebruiker is. De radarsystemen van Advionics bijvoorbeeld werden in eerste instantie geëxporteerd naar Duitsland, maar belandden uiteindelijk toch in Saoedi-Arabië.

Beweren dat de uitvoer van wapens naar Saoedi Arabië onbestaande is, is dus het probleem miskennen. Het toont dat de NV-A fractie de 600 gestuurde emails beter nog een tweede keer leest.

Er schort wat aan de regels

Ook Minister-president Geert Bourgeois, bevoegd voor wapenexport, reageerde op onze acties in een interview op WTV. Hij zegt dat de Vlaamse wapens die naar Europese buurlanden gaan niet kúnnen gecontroleerd worden onder de huidige wetgeving. Zelfs niet als die wapens daarna naar Saoedi-Arabië gaan. "Ik geef op dit ogenblik geen exportvergunningen voor Saoedi-Arabië. Wij trekken daar een ethische grens. Maar ik kan op grond van het decreet niet weigeren aan Vlaamse bedrijven om te exporteren naar buurlanden die ook in de Europese Unie zitten en die gebonden zijn aan dezelfde richtlijnen"

Het is duidelijk dat de Vlaamse regels voor wapenexport zo lek als een zeef zijn.

Wat nu?

Iedereen is het erover eens dat wapenexport naar Saoedi-Arabië geen goed idee is. Maar de voorstellen van politici om dit probleem aan te pakken schieten tekort, en vooral de meerderheidspartijen blijven steken in symbolische stellingname.

Zich 'ernstig bezorgd' tonen is niet genoeg. De hervorming van het wapenhandeldecreet in 2012 heeft de problemen gecreeërd die er nu zijn. Het is tijd om de fouten die toen gemaakt werden recht te zetten.

De evaluatie van het Vlaams wapenhandeldecreet die de komende maanden op de politieke agenda staat, is daar de ideale gelegenheid voor. Dit is hét moment om de daad bij het woord te voegen en te zorgen dat er geen wapens meer via een omweg in Saoedi-Arabië belanden. Want zolang de Vlaamse regering niet weet waar haar wapens terecht komen, blijft het Vlaams wapenexportbeleid in het duister tasten.

---
Vredesactie formuleert in deze politieke nota een aantal aanbevelingen voor een waterdichte wapenexportwetgeving. We volgen de evaluatie van de wapenexportregels in het parlement op de voet en houden je op de hoogte via onze digitale nieuwsbrief en facebookpagina.

Lees meer over wapenhandel in Vlaanderen in dit dossier.

 

Pagina's