Opinie: Op de knieën voor de Europese drone. Nooit gaf de EU zo vlot subsidies als nu aan de wapenlobby
01-12-2016 -

De Commissie maakte gisteren bekend miljardeninvesteringen te willen in defensie. De eerste stappen zijn al genomen. Het Europees Parlement keurde vandaag de subsidiëring van een militair onderzoeksprogramma. Hiermee wil de Europese Unie de concurrentiepositie van de wapenindustrie verbeteren. De vraag of een sterke wapenindustrie de veiligheid van de Europese burger wel een stap dichterbij brengt, wordt niet gesteld.

Dit artikel verscheen als opinie op mo.be

De Commissie maakte gisteren bekend miljardeninvesteringen te willen in defensie. De eerste stappen zijn al genomen. Het Europees Parlement keurde vandaag de subsidiëring van een militair onderzoeksprogramma. Hiermee wil de Europese Unie de concurrentiepositie van de wapenindustrie verbeteren. De vraag of een sterke wapenindustrie de veiligheid van de Europese burger wel een stap dichterbij brengt, wordt niet gesteld. 

Het militair onderzoeksprogramma ter waarde van 25 miljoen euro waar het Europees Parlement vandaag over stemt, is slechts een voorbereidend programma. De Europese Commissie stelt nu al voor om een grootschalig programma voor militaire technologie op te starten ter waarde van 3,5 miljard euro voor de periode 2021-2027. Dat is primeur. De subsidiëring van wapenonderzoek was tot nu toe altijd expliciet uitgesloten van het Europees budget.

Een Europese drone?

Voor wie die wapens ontwikkeld moeten worden is onduidelijk. Een Europees leger is onbestaande. Van een gemeenschappelijk Europees buitenlands beleid is er amper sprake. Toch wil de EU kost wat kost geld geven aan nieuwe wapentechnologie, zonder idee wat daar dan mee te doen. 

Dé Europese wensdroom is de gewapende drone. De Verenigde Staten hebben gewapende drones, Israël heeft ze. De Europese industrie niet, die blijft achter. Europese subsidies voor militaire technologie moet de Europese bedrijven nu een duwtje in de rug geven.

Waar die drone dan wel voor gaat dienen is onduidelijk. Gaat Europa dan zoals de Verenigde Staten, met een kill-list in de hand, vermeende terroristen bombarderen in landen zoals Jemen of Pakistan? Een praktijk die door de Verenigde Naties als illegaal wordt bestempeld en tal van burgerslachtoffers maakt.

Het Europees militair onderzoeksprogramma komt er niet voor onze veiligheid, het is een  ondersteuningsprogramma voor de wapenindustrie. ‘De Europese Unie heeft een sterke en competitieve wapenindustrie nodig’, zo luidt het credo dat bij de Commissie tot treurens toe weerklinkt. En daar wil ze graag enkele miljarden tegenaan gooien.

Ideologische blindheid

De wapenindustrie heeft een bevoorrechte positie in de Europese besluitvorming. De expertengroep die op vraag van de Europese Commissie ‘advies’ leverde over het onderzoeksprogramma bestond voor meer dan de helft uit vertegenwoordigers van de wapenindustrie. Kritische stemmen uit het maatschappelijk middenveld of onafhankelijke experten werden niet gehoord.

De resultaten liegen er niet om. De modaliteiten die aangeraden worden door deze expertengroep zijn de meest gunstige ooit onder het Europees budget. Niet alleen zouden de onderzoekskosten voor 100 procent gesubsidieerd worden, ook de eigendomsrechten zouden in handen van de industrie terecht komen. 

Waar dit geld precies vandaan moet komen is onduidelijk. Nu al wordt er gesneden in civiele onderzoeksprogramma’s zoals Horizon 2020.

De Europese Commissie grossiert in ideologische blindheid. Nog nooit werd de legitimiteit  van het Europees project op deze schaal in vraag gesteld als tijdens de afgelopen maanden. Toch is een stimuleringsbeleid op maat van de wapenindustrie het enige antwoord dat de Europese Commissie te bieden heeft.

De Europese Unie was nochtans een vredesproject. Een soft power, die interne, maar ook internationale conflicten geweldloos tracht op te lossen. De militarisering van het Europees budget dreigt hier verandering in te brengen en zet het Europees vredesproject op de helling.

Het is echter nog niet te laat. Volgend jaar starten de onderhandelingen over een grootschalig militair onderzoeksprogramma. Dat is de uitgelezen kans voor het Europees parlement om neen te zeggen tegen een beleid op maat van de wapenindustrie.

Europese subsidies voor de wapenindustrie
01-12-2016 -

Vandaag keurde het Europees Parlement de begroting voor 2017 goed. Daarbij stemde de meerderheid van de parlementsleden vóór het voorbereidend programma voor militair onderzoek. Met dit onderzoeksprogramma verandert via een achterdeur het Europese vredesproject in een militair project.

Vandaag keurde het Europees Parlement de begroting voor 2017 goed. Daarbij stemde de meerderheid van de parlementsleden vóór het voorbereidend programma voor militair onderzoek. Een primeur. De subsidiëring van wapenonderzoek was tot nu toe altijd expliciet uitgesloten van het Europees budget. “Terecht,” volgens Bram Vranken van Vredesactie, “De Europese Unie presenteert zichzelf als een vredesproject, daar kreeg ze enkele jaren geleden zelfs de Nobelprijs voor. Met dit onderzoeksprogramma verandert via een achterdeur het Europese vredesproject in een militair project.

Het Europees parlement bestemde vandaag een eerste schijf van 25 miljoen euro voor onderzoek naar 'innovatieve defensie technologie'. Dit is nog maar een voorbereidend programma. Vanaf 2021 plant de Europese Commissie een onderzoeksprogramma van 3,5 miljard euro. Welke projecten gesubsidieerd zullen worden of wie de eigendomsrechten van de onderzoeksresultaten zal krijgen is nog onbekend.

De druk van een machtige lobby

Het militair onderzoeksprogramma is tot stand gekomen na fors gelobby door de wapenindustrie. De expertengroep die op vraag van de Europese Commissie advies leverde over het onderzoeksprogramma bestond voor meer dan de helft uit vertegenwoordigers van de wapenindustrie. Negen van de zestien leden van de expertgroep zijn vertegenwoordigers van de wapenindustrie. De overige leden vertegenwoordigen Europese lidstaten en EU instellingen. Kritische stemmen uit het maatschappelijk middenveld of onafhankelijke experten vonden amper gehoor.

Het is beschamend dat een industrie die aanzienlijke winsten boekt met het verkopen van dodelijk wapentuig, voor subsidies aanklopt bij de EU. Een industrie met 100 miljard euro omzet per jaar kan haar eigen Research & Development betalen.” zegt Bram Vranken van Vredesactie.

Europees Defensie Fonds

Het militair onderzoeksprogramma maakt deel uit van het Actieplan voor Europese Defensie dat de Europese Commissie gisteren voorstelde. Een plan dat dixit de Commissie "focust op onze wapennoden en het ondersteunen van de Europese wapenindustrie”. Die ondersteuning komt er niet enkel in de vorm van onderzoekssubsidies.

De Commissie lanceert ook een Europees Defensie Fonds: een investeringfonds voor militaire aankopen met een jaarlijks budget van vijf miljard euro. Het geld daarvoor zou zowel van de lidstaten komen als van het Europees budget. Opmerkelijk: het geld dat door de lidstaten in deze pot wordt gestopt, wordt niet meegewogen bij het vaststellen van een begrotingstekort. "Economische waanzin, "zegt Laëtitia Sedou van het Europees Netwerk tegen Wapenhandel (ENAAT). "De Commissie tovert zo miljarden tevoorschijn, geld dat er niet is. De vraag of dat stimuleringsbeleid voor de wapenindustrie ook zal leiden tot een veiliger Europa wordt niet gesteld."

Ook Bart Staes, Europarlementslid voor de Groenen, heeft er een pak bedenkingen bij. “Het idee om Europees beter samen te werken, expertise te bundelen en te kijken naar wat de noden zijn, is zeker verdedigbaar. Maar de vraag is of we in dit geval niet de agenda volgen van een aantal grote bedrijven uit de wapenindustrie, die minder geïnteresseerd zijn in conflictpreventie en in het vreedzaam oplossen van conflicten.”zegt hij in een interview met Apache.

Er verschenen de laatste weken een heleboel artikels over het militair onderzoeksprogramma in de internationale pers:

Apache: https://www.apache.be/2016/11/10/wapenlobby-wint-europa-start-militair-onderzoeksprogramma/
De Correspondent: https://decorrespondent.nl/5644/trumps-overwinning-voor-de-mannen-van-de-defensie-industrie-een-feestdag/1248870693048-3bd923c9
Knack:
http://www.knack.be/nieuws/belgie/vredesactivisten-geen-europees-geld-voor-militair-onderzoek/article-normal-775125.html
the Guardian, EU member states may have to foot £3.5bn bill for military research
EU observer, MEPs to back multi-million euro military research budget
New Europe: EU citizens could have to pay for military research
Science Business: Science group hits out at EU military research plan
ENAAT Position Paper http://www.enaat.org/news/PPResearch.pdf

 

Vredesactivisten stoppen wapenlobby
10-11-2016 -

Meer dan honderd vredesactivisten blokkeren de toegang tot de jaarlijkse conferentie van het Europees Defensie Agentschap. Op deze conferentie vergaderen CEO’s van de wapenindustrie en politici achter gesloten deuren. De vredesactivisten spannen linten en zitten op de grond om zo de ingang tot de conferentie te versperren. Ze uiten hiermee hun ongenoegen over de subsidies die de Europese Unie aan de wapenindustrie wil geven voor de ontwikkeling van nieuwe wapens.

Meer dan honderd vredesactivisten blokkeren de toegang tot de jaarlijkse conferentie van het Europees Defensie Agentschap. Op deze conferentie vergaderen CEO’s van de wapenindustrie en politici achter gesloten deuren. De vredesactivisten spannen linten en zitten op de grond om zo de ingang tot de conferentie te versperren. Ze uiten hiermee hun ongenoegen over de subsidies die de Europese Unie aan de wapenindustrie wil geven voor de ontwikkeling van nieuwe wapens.

Wij willen niet dat ons belastinggeld naar de wapenindustrie gaat”, aldus één van de actievoerders die vandaag een lobby-evenement van wapenhandelaars en beleidsmakers stoppen. Op de jaarlijkse EDA conferentie verzamelen lobbyisten van de wapenindustrie en politici om te praten over de toekomst van de Europese wapenindustrie.

Het is beschamend dat een industrie die aanzienlijke winsten boekt met het verkopen van dodelijk wapentuig, lobbyt voor subsidies bij de EU. Een industrie met 100 miljard euro omzet per jaar kan haar eigen Research & Development betalen.” zegt Bram Vranken van Vredesactie.

Subsidies voor wapenbedrijven

Eind november stemt het Europees Parlement over het budget van 2017. Op de agenda staat onder andere de subsidiëring van de ontwikkeling van nieuwe wapens.

In eerste instantie gaat het over een budget van 90 miljoen euro. Dat is slechts een voorbereidend programma. De Europese Commissie stelt nu al voor om een grootschalig programma voor militaire technologie op te starten ter waarde van 3,5 miljard euro voor de periode 2021-2027.

Een primeur. De subsidiëring van wapenonderzoek was tot nu toe altijd expliciet uitgesloten van het Europees budget. “Terecht,” zegt Vranken, De Europese Unie presenteert zichzelf als een vredesproject, daar kreeg ze enkele jaren geleden zelfs de Nobelprijs voor. Ook in de toekomst moet de EU een vredesproject blijven.”

De druk van een machtige lobby

De jaarlijkse EDA conferentie toont aan hoe sterk de wapenlobby het Europees beleid beïnvloed. Het evenement biedt volgens de aankondiging, 'een uniek platform voor beleidsmakers om er zich van te verzekeren dat de wapenindustrie in vorm blijft'. Het EDA is een officieel EU agentschap met de expliciete opdracht om de Europese wapenindustrie te ondersteunen.

Dat is niet zonder gevolgen. Volgens cijfers van het onderzoeksinstituut SIPRI staan de Europese lidstaten in voor 28,4 procent van de wereldwijde wapenexport. Ook landen die betrokken zijn in gewelddadige conflicten worden bevoorraad met Europese wapens. Zo ontvangt Saoedi-Arabië bijna de helft van haar wapens vanuit Europa.

Ik heb vandaag een dag verlof genomen om hier actie te komen voeren.”, zegt één van de activisten. “Ik wil niet dat onze veiligheid in de handen van de wapenindustrie komt te liggen. Dat leidt enkel tot meer wapenexport, meer geweld, meer oorlog.

Onze Europese politici hebben er voortdurend de mond van vol de grondoorzaken van conflict te willen aanpakken. Eind november hebben ze de kans om hun prioriteiten duidelijk te maken: kiezen ze voor een Europa dat de wapenindustrie subsidieert of wordt er eindelijk werk gemaakt van conflictoplossing en preventie?”, besluit Vranken van Vredesactie.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

We publiceren regelmatig updates over het verloop van de actie op onze facebookpagina.

Je vindt foto's van de actie in hoge resolutie op flickr.

 

 

 

 

De Europese Schaduw Wereld en wat je er tegen kan doen
06-10-2016 -

Shadow World, de nieuwe film van Johan Grimonprez en Andrew Feinstein, schetst een onthutsend beeld van de internationale wapenhandel. Een handel die gepaard gaat met corruptie, oorlog en de ondermijning van de democratie. Niet alleen in de Verenigde Staten laat de wapenlobby van zich horen. Ook in Europa drukt de wapenlobby haar stempel op het beleid.

Shadow World, de nieuwe film van Johan Grimonprez en Andrew Feinstein, schetst een onthutsend beeld van de internationale wapenhandel. Een handel die gepaard gaat met corruptie, oorlog en de ondermijning van de democratie. Niet alleen in de Verenigde Staten laat de wapenlobby van zich horen. Ook in Europa drukt de wapenlobby haar stempel op het beleid. Tijd om deze Schaduw Wereld een halt toe te roepen. Kom op 10 november naar Brussel en verstoor geweldloos de lobbytop van het Europees Defensieagentschap.

Shadow World toont de rampzalige gevolgen van een beleid op maat van de wapenindustrie. Democratische processen worden buiten spel gezet, corruptie tiert welig en de veiligheid van miljoenen burgers wordt op het spel gezet.

Niet alleen in de Verenigde Staten, maar ook in de Europese Unie staat de bedrijfslobby sterk. In het Europees kwartier in Brussel werken zo'n 20.000 tot 30.000 lobbyisten. Quasi alle grote Europese wapenbedrijven hebben een kantoor in de nabijheid van de Europese instellingen. Lobbyisten van de wapenindustrie ontmoeten bijna maandelijks Europese Commissieleden. En dat is nog maar het topje. De Europese transparantie over lobby-activiteiten is namelijk bedroevend laag.

Het Europees Defensieagentschap (EDA) is hier een exemplarisch voorbeeld van. Het officieel EU agentschap werd in 2004 opgericht met als één van haar kerntaken het versterken van de Europese wapenindustrie. Sindsdien heeft het EDA tientallen evenementen opgezet waarbij de industrie samenkwam met Europese beleidsmakers. Dikwijls achter gesloten deuren. Op 10 november vindt de jaarlijkse conferentie van het EDA plaats. De aankondiging belooft alvast “een uniek platform te bieden voor beleidsmakers om er zich van te verzekeren dat de wapenindustrie in vorm blijft”.

Dit is niet zonder gevolgen. Eind dit jaar stemt het Europees Parlement over het subsidiëren van de wapentechnologie. Welke wapentechnologie gesubsidieerd zal worden is onbekend. Wie de eigendomsrechten zal opstrijken is evenzeer onduidelijk. Nochtans gaat het over een subsidieprogramma dat op termijn 3,5 miljard euro zou omvatten. Dit zou een primeur zijn. Nooit eerder ging er rechtstreeks Europees belastinggeld naar de wapenindustrie om er onderzoek mee te financieren.

Zoals Vijay Prashad in Shadow World zegt, “Een maatschappij die beslist dat het merendeel van haar budget geïnvesteerd wordt in de wapenindustrie en de uitbreiding van het leger, heeft de morele beslissing genomen dat militarisme belangrijker is dan de creatie van welzijn voor de bevolking.”

Vijay Prashad heeft gelijk. De subsidiëring van de wapenindustrie leidt niet tot een betere wereld, maar enkel tot meer geweld, conflict en corruptie. Zeg mee 'Ik stop wapenhandel': kom op 10 november naar Brussel en verstoor geweldloos de conferentie van het Europees Defensieagentschap.

-----
Bram Vranken van Vredesactie komt deze actiedag en de ikstopwapenhandel.eu campagne toelichten op het symposium dat rond Shadow World wordt georganiseerd op 20/10 tijdens Film Fest Gent: https://www.facebook.com/events/307959539582446/

 

Geen Europese subsidies aan de wapenindustrie
26-09-2016 -

De EU commissievoorzitter Juncker zei vorige week in zijn jaarlijkse ‘State of the Union’ dat het hoog tijd is dat de Europese Unie “wat strijdvaardiger wordt”. Sinds de Brexit circuleren in Parijs en Berlijn grootse plannen voor een Europees leger. In onzekere tijden moet er meer geïnvesteerd worden in defensie en daarvoor is ook een sterke wapenindustrie nodig, zo luidt de redenering. De vraag of een sterke wapenindustrie de veiligheid van burgers wel een stap dichterbij brengt, wordt niet gesteld.

Dit artikel verscheen eerder als opinie in het Belang van Limburg.

Het meest frappante idee is wel de subsidiëring van deze miljardenindustrie. Het Europees Parlement stemt eind deze maand over een onderzoeksprogramma voor de ontwikkeling van nieuwe wapens. Welke wapentechnologie gesubsidieerd zal worden is onbekend. Wie de eigendomsrechten zal opstrijken is evenzeer onduidelijk. Nochtans gaat het over een subsidieprogramma dat op termijn 3,5 miljard euro zou omvatten.

Dit zou een primeur zijn. Nooit eerder ging er Europees belastinggeld rechtstreeks naar de wapenindustrie. Nochtans zit de EU nu al krap bij kas. Civiele onderzoeksprogramma’s worden afgebouwd en de Europese schuldenberg stapelt zich op. Terwijl Europese lidstaten worden verplicht te knippen in hun sociale zekerheid, dreigen miljarden doorgesluisd te worden naar de wapenindustrie.

Democratische controle is zo goed als onbestaande. De meeste beslissingen worden door de Europese Commissie achter gesloten deuren genomen, in samenspraak met de wapenindustrie. Bijna alle grote wapenbedrijven zitten regelmatig samen met de Europese Commissie. Een expertengroep die de Commissie adviseerde over dit militair onderzoeksprogramma bestond voor de helft uit lobbyisten van de wapenindustrie. Kritische stemmen uit het maatschappelijk middenveld of onafhankelijke experten vinden amper gehoor.

Een Europees beleid op maat van de wapenindustrie komt de vrede en veiligheid van Europa allerminst ten goede. De doelstelling van de industrie is om winst te maken. Jaarlijks wordt er voor miljarden aan wapens geëxporteerd naar Saoedi-Arabië en andere golfstaten. Ook IS vecht volgens een rapport van Amnesty International met Europese wapens. Als de EU echt werk wil maken van vrede en veiligheid, dan zou het beter de wapenhandel stoppen.

Wat is er mis met het Europees Defensie Agentschap?
19-09-2016 -

Op 10 november is het opnieuw verzamelen geblazen voor de lobbyisten van de wapenindustrie. De jaarlijkse conferentie van het Europees Defensie Agentschap (EDA) is een lobbyevent dat hoog op de agenda prijkt van zowel Europese politici als de CEO's van de wapenindustrie. Vredesactie mag dan wel niet uitgenodigd zijn, ook wij zullen aanwezig zijn. Onze boodschap is klaar en duidelijk: geen wapendealers in Brussel.

Belastingvermindering voor de aankoop van wapens, subsidies voor wapentechnologie, Europees geld voor ontwikkelingshulp naar legers in het Zuiden, het zijn maar enkele van de voorstellen die de EU het afgelopen jaar lanceerde. Wie denkt actief mee? Wie wil het graag uitvoeren? Het EDA staat in vele gevallen op de eerste rij.

De wapenindustrie in de cockpit

“De Europese wapenindustrie is een vurig voorstander van dit Agentschap.”, zo liet Javier Solona, toenmalig Europees vertegenwoordiger voor buitenlands beleid, in mei 2004 optekenen tijdens een Europese defensietop. Enkele maanden later werd het Europees Defensie Agentschap boven de doopvont gehouden. Solona's opmerking was een understatement. De Europese wapenindustrie was niet enkel enthousiast over de oprichting van het EDA, het was op basis van voorstellen van de wapenindustrie dat het EDA tot stand is gekomen.

Reeds tijdens gesprekken in 2002, die de basis vormden voor het Verdrag van Lissabon, werden de krijtlijnen uitgezet voor een Europees “bewapeningsagentschap”. Werkgroep VIII, die zich tijdens deze gesprekken boog over defensie, werd in grote mate gedomineerd door de belangenvertegenwoordigers van de defensie-industrie. Van de dertien leden waren er drie van de defensie-industrie zelf, waaronder BAE Systems en EADS (later herdoopt tot Airbus). Kritische stemmen uit het maatschappelijk middenveld ontbraken.Het is dan ook niet te verwonderen dat van meet af het EDA expliciet de opdracht kreeg de belangen van de Europese wapenindustrie te verdedigen. Het “versterken” van de Europese defensie-industrie zo noemt dat in de mission statement van het EDA.

2016: kanteljaar naar een militair Europa?

Twaalf jaar later laten de resultaten zich raden. De wapenindustrie heeft haar greep op de Europese instellingen verder versterkt. Het EDA ziet 2016 als een kantelpunt naar een militair Europa. Het verkrijgen van Europese subsidiëring voor wapenonderzoek is daarbij het belangrijkste streefpunt dat zowel op de agenda van het EDA als de wapenindustrie prijkt.

Europese subsidies voor de wapenindustrie zouden een primeur zijn. Tot nu toe financierde de Europese Unie enkel civiel onderzoek. Wapentechnologie was uitdrukkelijk uitgesloten van de Europese subsidiepot.

Komt hier verandering in? Het Europees Parlement stemt in september over een eerste schijf van tachtig miljoen euro voor de wapenindustrie voor een periode van drie jaar. Indien het parlement dit precedent goedkeurt, dreigt meer geld te volgen. Op vraag van de Europese Commissie adviseerde de wapenindustrie namelijk al een opvolgprogramma van 3,5 miljard euro voor de periode van 2021 tot 2027.

Het Europees Parlement wordt gevraagd voor een blanco cheque te stemmen. Welke projecten gesubsidieerd zullen worden of wie de eigendomsrechten van de onderzoeksresultaten zal krijgen is onbekend. Deze beslissingen worden achter gesloten deuren genomen zonder enig democratisch debat. Nochtans zijn deze vragen cruciaal. De wapenindustrie doet er alles aan om de eigendomsrechten voor zichzelf op te eisen. Met andere woorden, niet alleen dreigen wapenbedrijven handenvol gemeenschapsgeld te krijgen toegestopt voor onderzoek naar militaire technologie, de resultaten van dat onderzoek worden naar alle waarschijnlijkheid ook nog eens geprivatiseerd.

Europa: weinig visie, veel wapens

In juni lanceerde Federica Mogherini, de Europese hoge vertegenwoordiger voor buitenlands beleid, een globale strategie voor het Europees buitenlands en veiligheidsbeleid. Mogherini's visie is sterk militair gekleurd. Ze wil dat Europa overal ter wereld en op elk moment militair kan ingrijpen. Hiervoor moeten de lidstaten meer wapens kopen. Daarom roept Mogherini de lidstaten op om twintig procent van hun defensiebudgetten te spenderen aan wapenaankopen. Dit zou natuurlijk een opsteker zijn voor de wapenindustrie. Mogherini stelt in haar globale strategie dan ook dat een sterke wapenindustrie een absolute vereiste is. Een wapenindustrie die uiteraard in een nauwe 'dialoog' staat met de Europese beleidsmakers. Het EDA krijgt een centrale plaats toebedeeld. Zo staat in de tekst te lezen dat “the full use of the European Defence Agency’s potential are essential prerequisites for European security and defence efforts underpinned by a strong European defence industry.”

EDA conferentie: geen wapendealers in Brussel

Deze beleidsinitiatieven staan ongetwijfeld hoog op de agenda van de jaarlijkse conferentie van het EDA, dé hoogmis voor lobbyisten. Die dag verzamelt het kruim van de Europese beleidsmakers, het leger en de wapenindustrie om de koers van de Europese defensie te bepalen. De aankondiging van de conferentie van november 2016 belooft alvast weinig goeds: het EDA belooft een “uniek platform te bieden voor beleidsmakers om er zich van te verzekeren dat de wapenindustrie in vorm blijft”.

De genodigde gasten zijn niet van de minste. Federica Mogherini is één van de belangrijkste genodigden maar ook ministers van defensie zijn meestal aanwezig. Zo was toenmalig minister van defensie Pieter De Crem in 2014 nog één van de gastsprekers. Daarnaast mogen 'hooggeplaatste industriëlen' tijdens de panelgesprekken hun visie uit de doeken doen, zo luidt de aankondiging.

Europese beleidsmakers leggen ons veiligheidsbeleid in handen van de wapenindustrie. Dit leidt enkel tot meer wapenexport en meer oorlog. De belangen van de wapenindustrie zijn niet die van vrede en stabiliteit, maar die van winst en groei. Een industrie die profiteert van oorlog zou niet achter gesloten deuren mogen vergaderen met Europese beleidsmakers.

Neem op 10 november deel aan de actie: geen wapendealers in Brussel.

Europese vredesbeweging vecht tegen wapendeals in de rechtszaal
19-09-2016 -

Er beweegt iets in Europa. Vredesbewegingen hebben het gehad met het lakse wapenexportbeleid van hun overheden. In het Verenigd Koninkrijk, Nederland, Italië en Frankrijk werden rechtszaken gestart tegen verleende wapenexportvergunningen. Terecht. De oorlogen in het Midden-Oosten worden maar al te dikwijls in stand gehouden met Europese wapens.

De Europese wapenexport gaat al jarenlang pijlsnel de hoogte in. In 2000 schommelde de jaarlijkse waarde van de vergunde wapenexport nog rond 13 miljard euro. In 2013 was dit al gestegen tot 36 miljard, bijna een verdrievoudiging. Ongeveer een kwart van die export gaat naar de Arabische wereld. Het valt dan ook niet te verwonderen dat Europese wapens worden gebruikt in de oorlogen in Jemen, Syrië en Irak.

Processen in Italië en Groot-Brittannië

Saoedi-Arabië is al jaren een geliefkoosde bestemming van Britse wapens. Dat Saoedi-Arabië momenteel Jemen bestookt met Britse bommen, lijkt voor de Britse overheid geen probleem. Voormalig premier Tony Blair zette, onder druk van Saoedi-Arabië, zelfs een corruptieonderzoek naar wapendeals met Saoedi-Arabië stop. De Britse organisatie Campaign Against the Arms Trade (CAAT) spande een proces aan tegen de Britse overheid. Het Britse hooggerechtshof heeft nu bepaald dat CAAT wel degelijk het recht heeft om het Britse wapenexportbeleid naar Saoedi-Arabië voor de rechtbank te gooien. Dit is een belangrijke eerste overwinning. Het Britse gerecht zal eind dit jaar beslissen of de Britse wapenexport naar Saoedi-Arabië überhaupt wel legaal was.

In Italië produceert het wapenbedrijf Rheinmetall bommen die via Sardinië aan Saoedi-Arabië worden geleverd. Onderzoeksjournalisten en mensenrechtenactivisten documenteerden hoe de Saoedi-Arabische luchtmacht deze bommen vervolgens inzet om burgers te bombarderen. De afgelopen maanden vonden minsten vijf leveringen plaats. Volgens Francesco Vignarca, woordvoerder van de Italiaanse vredesbeweging Rete Disarmo, zijn dit “bommen die gebruikt worden voor het bombarderen van Jemen, zonder enig VN-mandaat. Dit heeft het conflict enkel verergerd en geleid tot duizenden doden en de grootste humanitaire crisis in het Midden Oosten.”
Rete Disarmo heeft haar onderzoek eind augustus overhandigd aan de openbare aanklager, die nu bij wet verplicht is om eventuele criminele inbreuken verder te onderzoeken.

Palestijnse familie sleept wapenbedrijf voor de rechter

Van een andere aard is de rechtszaak in Frankrijk tegen het wapenbedrijf Exxelia Technologies voor medeplichtigheid aan oorlogsmisdaden in Gaza. De Shuheibar familie van Gaza City verloor drie kinderen in een Israëlische luchtaanval in 2014.

Tussen de restanten van de Israëlische raket werden onderdelen teruggevonden van het Franse bedrijf Exxelia. De raket werd naar alle waarschijnlijkheid afgeschoten door een drone. De familie heeft nu een rechtszaak aangespannen tegen het wapenbedrijf. Indien de openbare aanklager de zaak ontvankelijk verklaart, kan de CEO van Exxelia Technologies crimineel vervolgd worden en dient een schadevergoeding betaald te worden aan de familie.

Europese regelgeving: “enkel bedrijven belanghebbend”

In Nederland heeft een coalitie van mensenrechtenadvocaten en vredesbewegingen een rechtszaak aangespannen tegen een wapenexportvergunning van de Nederlandse overheid naar Egypte. Ondanks de Egyptische betrokkenheid in de oorlog in Jemen en de afschuwelijke staat van de mensenrechten in Egypte, heeft de Nederlandse overheid toch de beslissing genomen om wapens uit te voeren naar dat land.

Enkele weken (wanneer ongeveer? In juli?) geleden oordeelde de rechter echter dat de civiele maatschappij zich geen burgerlijke partij kan stellen tegen een wapenexportvergunning. Bizar. De Nederlandse wetgeving kent wel degelijk een vorderingsrecht voor organisaties. Bovendien kan de wapenindustrie wél tegen een geweigerde exportvergunning in beroep gaan. Deze uitspraak werd gemaakt op basis van Europese regelgeving die bepaalt dat enkel bedrijven in beroep kunnen gaan tegen exportbeslissingen. Stop Wapenhandel, PAX en NJCM beraden zich alvast over verdere juridische stappen.

In België is het voor vredesorganisaties zo goed als onmogelijk om een proces op te starten tegen een wapenlevering. De Belgische rechtspraak is zeer terughoudend om organisaties als belanghebbend te erkennen. In de praktijk zorgt dit voor willekeur. Een proces van o.a. Vredesactie tegen een levering geweren van FN Herstal aan Nepal werd door de Raad van State geweigerd omdat vredesbewegingen niet als belanghebbend werden beschouwd. In 2009 wisten de mensenrechtenorganisatie La Ligue des Droits de l'Homme en CNAPD daarentegen wel degelijk een wapenlevering aan kolonel Kadhaffi te doen opschorten.

Europese overheden in hun blootje

De wapenexport naar het Midden-Oosten is zo flagrant in strijd met wapenexportwetgeving, dat steeds meer Europese overheden zich moeten verantwoorden in de rechtszaal. Volgens Europese regelgeving is wapenexport naar gebieden in oorlog of naar landen die de mensenrechten schenden verboden. Hoewel dit overduidelijk het geval is in Egypte, Palestina of Jemen gaat de wapenexport onverminderd door. Het liefst blijven overheden stil over het door hen gevoerde wapenexportbeleid. Deze rechtszaken zetten het gevoerde beleid in de schijnwerper en zetten de Europese regeringen in hun blootje.

Wapens zoeken in het donker
08-09-2016 -

De Vlaamse regering geeft nu toch een wapenvergunning voor Saoedi-Arabië. Eerder dit jaar zei Geert Bourgeois nochtans dat het 'zeer onwaarschijnlijk' is dat er vanuit Vlaanderen nog wapens vertrekken naar het land. Het is tijd dat de minister-president werk maakt van een transparant beleid. Het schermen met beroepsgeheim komt het democratisch en maatschappelijk debat allerminst ten goede.

Volgens de minister-president is de wapenlevering louter voor civiel gebruik. Wie de effectieve bestemmeling en producent is wil Bourgeois niet kwijt. Dat valt onder het beroepsgeheim zo wordt er geschermd. De minister-president wil wel kwijt dat de vizieren in kwestie 'maar' 6 maal uitvergroot kunnen worden en dus zelfs niet in militaire situaties ingezet kunnen worden.

Dit is misleidend. Minister-president Bourgeois verhult en onthult willes nilles informatie die een maatschappelijk en parlementair debat onmogelijk maken. Enerzijds schermt hij met het beroepsgeheim van de Vlaamse industrie. Anderzijds minimaliseert hij het probleem door het gebruik van informatie waar enkel de regering beschikking over heeft.

Met wat doelgericht giswerk, komt het civiel karakter van de vizieren waar Bourgeois het over heeft op wankele schroeven te staan. In Vlaanderen is het aantal producenten van vizieren immers beperkt, zeker als het gaat over vizieren die exact 6-maal kunnen inzoomen. De Irbis 6x van het wapenbedrijf OIP Systems in Oudenaarde sluit wel heel nauw aan bij Bourgeois' beschrijving. Op de site van het bedrijf zien we militairen poseren met wapens uitgerust met de Irbis 6x vizieren. De beschrijving preciseert bovendien dat deze vizieren te integreren zijn met 'mitrailleurs, geweren en anti-tank wapens'.

Het civiel karakter van deze vizieren is daardoor wel zeer twijfelachtig. Zonder bevestiging door de Vlaamse regering, blijft dit uiteraard geïnformeerd giswerk. Dat toont net de aard van het probleem. Een gebrek aan informatie staat een onderbouwd maatschappelijk en politiek debat in de weg.

Saoedi Arabië: hofleverancier van Syrische rebellen

Niet alleen bestaan er vragen over de geëxporteerde wapens, ook de gebruiker van deze vizieren is in nevelen gehuld. Volgens de minister-president kent het gebruik van deze vizieren geen militair eindgebruik. Ook hier blijft Bourgeois vaag. Voor wie zijn deze vizieren dan wel bestemd? De Saoedische politie bijvoorbeeld? Ook geen doetjes. In 2011 werd er door de politie nog met scherp geschoten op betogers.

Bovendien bevoorraadt Saoedi-Arabië op grote schaal Syrische rebellen, onder andere met anti-tank wapens. Een recent rapport van het Balkan Investigate Reporting Network (BIRN) onthulde dat Saoedi Arabië een draaischijf is van Oost-Europese wapens naar Syrische rebellen. Sinds 2012 sluisde Saoedi Arabië op die manier wapens ter waarde van 1.2 miljard euro door. Een deel van die wapens kwam terecht bij radicale islamistische groepen zoals het Al Nusra front, Ansar al-Sham en IS.

Nochtans was het Vlaams beleid duidelijk: naar Saoedi-Arabië exporteer je niet. Het Europees Parlement riep eerder dit jaar al op tot een wapenembargo op het land. Saoedi Arabië lapt de internationale regelgeving aan zijn laars. Het land bombardeert al maandenlang ziekenhuizen, scholen en vluchtelingenkampen in Jemen, exporteert wapens naar Syrische rebellengroepen en onderdrukt haar eigen bevolking. Het is tijd dat Bourgeois zijn eigen beloftes houdt en de export naar Saoedi Arabië stopt.

Vlaamse regering: doe je huiswerk

Deze exportvergunning toont aan dat er iets schort met het Vlaams wapenhandelsbeleid. Eerst wordt er niet geëxporteerd naar Saoedi Arabië, dan toch weer wel. De informatie die beschikbaar is onvoldoende en gebrekkig. Een consistent en transparant beleid ontbreekt. Dit staat de democratische en maatschappelijke controle in de weg.

De Vlaamse regering buigt zich al maanden over de herziening van het wapenhandeldecreet. Het valt te hopen dat de minister-president van deze kans gebruik maakt om veiligheid en mensenrechten boven economie te plaatsen. Het gaat immers om mensenlevens.

 

12 redenen waarom Europese subsidies voor wapentechnologie een slecht idee zijn
30-08-2016 -

Woensdag 31 augustus debateert het Europees parlement over het subsidiëren van wapentechnologie voor 80 miljoen euro. Dit na jarenlang hardnekkig gelobby van de wapenindustrie. In plaats van de wapenindustrie te subsidiëren, zou Europa beter investeren in vrede. Lees hier 12 redenen waarom het Europees Netwerk tegen Wapenhandel (ENAAT) de Europese parlementsleden oproept om tegen de subsidiëring van de wapenindustrie te stemmen.

Woensdag 31 augustus debateert het Europees parlement over het subsidiëren van wapentechnologie voor 80 miljoen euro. Dit na jarenlang hardnekkig gelobby van de wapenindustrie. In plaats van de wapenindustrie te subsidiëren, zou Europa beter investeren in vrede. Lees hier 12 redenen waarom het Europees Netwerk tegen Wapenhandel (ENAAT) de Europese parlementsleden oproept om tegen de subsidiëring van de wapenindustrie te stemmen.

Europese Commissie stelt voor: ontwikkelingshulp voor legers ontwikkelingslanden
20-07-2016 -

Worden in de toekomst legers in ontwikkelingslanden gesponsord met EU ontwikkelingsgeld? Als het van de Europese Commissie en Federica Mogherini, de EU Hoge Vertegenwoordiger voor Buitenlands Beleid afhangt zou dit wel degelijk een mogelijkheid worden. In een gezamenlijk persbericht maakt de Europese Commissie bekend een voorstel op tafel te leggen om ontwikkelingshulp in de toekomst aan te wenden als militaire hulp. Ook het Soedanees leger zou wel eens één van de begunstigden kunnen zijn.

De Commissie maakte eerder deze maand in een persbericht bekend een voorstel op tafel te leggen om zo'n 100 miljoen euro ontwikkelingshulp voor de periode 2017-2020 te gebruiken voor het “ondersteunen van alle componenten van de veiligheidssectoren van partnerlanden, inclusief het leger”.

Hierdoor zou het mogelijk worden om ontwikkelingshulp aan te wenden voor training van troepen, militaire voertuigen voor troepentransport, grensbewaking, surveillance-apparatuur en ontmijning operaties. Volgens de Commissie zijn “duurzame oplossingen voor conflict en onveiligheid niet mogelijk zonder bijdrage van het leger”.

Europese ontwikkelingshulp voor oorlogsmisdadigers?

Volgens de EU Observer zou het Soedanees leger één van de begunstigden kunnen zijn. In een plan dat eerder dit jaar uitlekte stelde de Commissie al vooor om de Soedanese grensbewaking te helpen bekostigen. Die steun zou onder andere voorzien in camera's en auto's. En ook vliegtuigen worden niet helemaal uitgesloten.

De Soedanese grens wordt bewaakt met hulp van de Rapid Support Force (RSF). De RSF bestaat onder andere uit voormalige militieleden van de Janjaweed, een militie die beschuldigd wordt van misdaden tegen de menselijkheid. Onlangs maakte Human Rights Watch bekend dat de RSF zich in 2014 en 2015 nog schuldig maakte aan het vernietigen van dorpen en het doden van burgers.

Ook Eritrea en Zuid-Soedan komen in het plan in aanmerking voor hulp in het tegenhouden van migratie. Beide regimes staan bekend vanwege hun abominabel slechte prestaties op het gebied van mensenrechten en democratie.

“Het ondersteunen van de veiligheidssector van partnerlanden ondersteunt de EU doelstelling voor het promoten van democratie en mensenrechten en het bewaren van vrede en internationale veiligheid”, stelt het persbericht van de Commissie verder nog.

Het geven van ontwikkelingshulp voor militaire doeleinden brengt vrede en stabiliteit geen milimeter vooruit. Integendeel. Mogelijk zal de Europese Unie repressieve regimes steunen die net de oorzaak zijn van onveiligheid en oorlog. Indien de Commissie werkelijk serieus is over deze doelstellingen, dan zijn er maatregelen die alvast beter werken. Het stoppen van de wapenhandel is er daar één van.

 

Pagina's